ویژگی ها

فضاپیمای روزتا به دنبال حیات است یا ملکول های ساختار حیات

 

فضاپیمای روزتا به دنبال حیات است یا ملکولهای ساختار حیات

فرود گرفیلا ازفضا پیمای روزتا در21 آبان ماه امسال(1393) برروی یک جرم سماوی به قطرتقریبی 4 کیلومتربنام P67 که بسیاری به اشتباه آن را ستاره دنباله دارمیگویند فرود آمد. یک اتفاق بزرگ درصنعت فضانوردی و تکنولوژی علم فضانوردی است. علاقمندان این واقعه علمی را با شادمانی تمام دنبال نمودند. طول این دنباله دار حدود 4 وعرض آن 3/5 کیلومتراست. دارای نیروی گرانش یک صد هزارم گرانش زمین است. عمراغلب این اجرام مساوی با عمر کره زمین یکسان و حدود 4/6 میلیارد سال است. همه از ماموریت مهم این فضاپیما در کشف رموز حیات صحبت میکنند و بسیاری سنگ بنای حیات که همان ملکول های آلی است را با حیات اشتباه گرفته اند. فرصتی مناسب پیش آمد پیدایش حیات و نقش اجرام سماوی بر اساس آخرین نظریه علمی و قرآن را بررسی کنیم .

 

 

برای رسیدن به واقعیت علمی و اینکه حیات در کره زمین صورت گرفته  یا از خارج  بدان منتقل  شده  باید چگونگی وضعیت زمین در بدو خلقت و شرایط آب وهوائی آن آگاه شویم .قبلا در مقاله چگونگی روند پیدایش حیات در زمین اولیه از نظر قران مطالبی عنوان شد که مطالعه آن را به علاقمندان پیشنهاد میکنیم. زمین و سایرسیارات منظومه شمسی در4/6 میلیارد سال پیش از توده ابرخورشیدی جدا شدند و همراه آنها تعداد بسیار زیادی از شهاب سنگها، خورده سیارک ها، سیارک ها کوچک و بزرگ که احتمالا باقی مانده سیاره یا سیارات متلاشی شده بوده اند در فضا پراکنده شدند. فضای اطراف زمین و سایر سیارات منظومه شمسی مملو از این اجرام سماوی بود که بمرور زمان یا جذب آنها شدند و یا در فضا سر گردان شدند. عمر تمامی آنها یکسان و همه ابتدا از یک توده غبارو گازی (گازی اصطلاح غلطی است که درعلم اختر شناسی گفته میشود اتم های هلیوم وئیدروژن و اتم های عناصر سنگین همه بصورت اتم بودند و گاز مفهوم ملکول را میرساند) بسیارداغ وبه مراتب بالاتر از 3000 درجه بوده وهنوز پیوند اتم ها با یکدیگر صورت نگرفته بود تشکیل شده بودند.

سیاراتی که در اثر برخورد با یکدیگر متلاشی و از آنها خورده سیارات و شهاب سنگ ها ایجاد شدند در حال گذراندن تکامل شیمیائی بعد از تکامل اتمی بوده اند همانند زمین. زمین حدود پنجاه الی صد میلیون سال پس از جدا شدن ازتوده ابرخورشیدی درمدار خود شکل گرفت. حرارت این توده عظیم پلاسمائی در شرایط مناسب حرارتی همجوشی هسته ای را از اتم های ئیدروژن و هلیوم شروع کنند و در این پروسه اتم های عناصر سبک مانند کربن ،اکسیژن ، ازت و سایر و اتم های سنگین مانند آهن نیکل تشکیل شدند .عناصر سنگین در مرکز زمین جای گرفتند و باعث پدید امدن گرانش زمین شدند زمین اکنون بصورت یک کره مذاب و فشرده بود. آغاز این دوره از 4/5 میلیارد سال پیش شروع شد که به دوره تکامل اتمی نامیده میشود ( ارنست مایر و دیکرسان ). اتم های سبک تر مانند ئیدروين و هلیوم در سطح خارجی این توده مذاب انباشته شدند. در این مدت حرارت زمین کاهش می یابد و باندازه ای میرسد که اتم های موجود در آن میتوانند به ملکول ها تبدیل شوند و از این زمان تکامل شیمیائی آغاز میشود.

اتم های ئیدروژن و اکسیژن، کربن، ازت تشکیل آب، متان،آمونیاک و.. بعلاوه عناصر شیمیائی دیگر با اکسیژن تشکیل کانی هائی از قبیل  سیلیکات ها، پیریت ها وغیره میدهند. جو اولیه زمین شکل میگیرد و مملو از آب، آمونیک و متان است و هنوز مقدار زیادی ئیدروژن و مقدار کمی هلیوم در آن وجود دارد. اکسیژن آزاد وجود ندارد جو زمین بازی است، بعبارتی تعادل شیمیائی بطرف تشکیل ئیدرات ها است مثلا کربن بصورت متان و ازت بصورت آمونیاک و اکسیژن بصورت آب مرتبا تشکیل میشدند

دلیل آنهم وجود مقدار فراوان ئیدروژن در جو زمین اولیه بوده است. طی میلیون ها سال زمین مورد هجوم بیشمار شهاب سنگ ها، خورده سیارک ها  و اجرام آسمانی فوق الاشاره قراردارد. ا ین اجرام حاوی مقدار عظیم  یخ  بودند که هم حرارت سطح زمین را کاهش میدادند  و هم حجم عظیم آب را به زمین منتقل میکردند  و این چنین آب اقیانوس ها فراهم گردید. آیه 18 سوره مومنون اشاره به انتقال آب از خارج از زمین به زمین دارد.

وَأَنزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً بِقَدَرٍ فَأَسْكَنَّاهُ فِي الْأَرْضِ وَإِنَّا عَلَى ذَهَابٍ بِهِ لَقَادِرُونَ -

"ما آب را باندازه (نیاز زمین) از فضا به زمین سکونت دادیم و قادر هستیم آنرا از بین ببریم . کلمه سکونت دادیم بطور وضوح این معنی را میدهد که آب از خارج از زمین در زمین آورده شده. موضوعی که اخیرا دانشمندان زیست شناسی نظریه داده اند که احتمال دارد آب از فضا به زمین آمده باشد. علاوه بر آن خداوند متعال در قرآن مجید میفرماید " زمین و جو آن بهم پیوسته بودند و ما آنها را از هم باز کردیم (زمانی که زمین و جو آن بهم پیوسته بودند آبی هنوز بوجود نیامده بود زمین در حال تکامل اتمی بود و تنها زمانی که این دو ازهم باز شدند آب  در دوره تکامل شیمیائی بوجود آمد ) و خداوند متعال درست پس از ازهم باز کردن جو زمین و خود زمین آب را مایه و اساس حیات می داند.

أَوَلَمْ یَرَ الَّذِینَ كَفَرُوا أَنَّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنَاهُمَا وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاء كُلَّ شَیْءٍ حَیٍّ أَفَلَا یُؤْمِنُون-

برخی این آیه را با خلقت کیهان پیوند داده اند که  اشتباه است زیرا زمانی که  درمحدوده پلانک هنوز انبساط رخ نداده بود ماده ای خلق نشده بود که خداوند آنها را ازهم باز کند. پس بر اساس این آیه حیات  فقط روی زمین و در حضور آب امکان پذیراست. اگر دراجرام سماوی آثاری از ملکول های آلی یافت شود دلیل حیات نیست. این ملکول ها در پروسه تشکیل حیات در سیارات از هم متلاسی شده  که فرآیند ایجاد حیات در آنها کامل نشده بود به  وجود آمده اند و آثار آنها را میتوان در آنها  مشاهده کرد. سنگ بنای حیات موجودات زنده در زمین از چهار گروه اصلی ملکول های آلی تشکیل شده اند. پروتئین ها، چربی ها، ئیدرات های کربن و اسید نوکلئیک ها درچهار دوره تشکیل مواد غذائی از نظر دانشمندان معروف علم زیست شناسی اشاره شده 2). برای پرداختن به بحث دنباله دار ها و آثاری از حیات در آنها نیاز به خلاصه کوتاهی ازاین دوره ها داریم.

Richard w. Kaplan زیست شناس معروف در کتاب معروف خود بنام پیدایش حیات دوره تشکیل حیات را از چهار دوره پیدایش مواد غذائی بیولوژیکی میداند.

این چهار دوره پیدایش غذای بیولوژیکی (به تعبیر قرآن اقوات )عبارتند از:

1-تولید غیر بیولوژیکی ملکول های پایه و آلی برای ایجاد پروتئین ها و اسید نوکلئیک. مانند اسید های آمینه ،اسید نوکلئیک ها، ئیدرات های کربن از طریق غیر بیولوژیکی

2-ایجاد ترکیبات زنجیره ای یا پلیمریزاسیون از ملکول های ایجاد شده در دوره  اول از طریق غیر بیولوژیکی

3-اتصال ملکول های پلی مریزه شده به یکدیگر و تشکیل ماکرو ملکول ها و تشکیل ساختار ملکولی آلی که  توسط غشائ پوشیده بودند به عنوان سنگ بنای پروبیونت ها (سنگ بنای حیات و خلقت انسان از صلصال من حما مسنون در این دوره است ) از طریق غیر بیولوژیکی. در کلیه شهاب سنگ ها  تا این مرحله پیش رفته اند و بدلیل عدم وجود آب پروسه متوقف شده است.

4-تشکیل پروبیونت ها که به عنوان اولین مواد آلی تکثیر پذیر بشمار می آید. (خلقت غذای تکثیر پذیر مورد استفاده  موجودات زنده که  از باکتری ها شروع شد سَوَاءً لِلسَّائِلِینَ‌ از این دوره به بعد است)

در اصل، حیات از مرحله سوم به چهارم جهشی بوده است و این همان معضلی  است که علم نتوانسته  آنرا توضیح دهد ولی قرآن از کلمه حما مسنون به عنوان اساس و پایه حیات نام برده که در درون چهار دوره اقوات است و این همان ماده سیاه رنگ نرم چسبنده  است که درعلم زیست شناسی به دوده سیاه نام گذاری شده بر روی سفال داغ ویا سنگ پیریت داغ قرارمیگرفته و حیات از این مرحله شکل گرفته است.

وَلَقَدْ خَلَقْنَا الإِنسَانَ مِن صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ سوره حجر 26.ما انسان را از توده نرم سیاه در سفال سخت و داغ خلق کردیم.

مواد آلی تشکیل شده در دوره اول و دوم پیدایش غذادی بیولوژیکی بصورت توده  سیاه را در بسیاری از شهاب سنگ ها  و دنباله دارها کشف کرده اند. اینکه این مواد از فضا به زمین منتقل شده در قرآن مورد تائید نیست و در قرآن آیات متعددی وجود دارد که حیات در زمین و در دوره اقوات تشکیل شده است. وقتی اجرام سماوی بسیاری دردوره اقوات به زمین برخورد کرده اند و آب را به زمین منتقل کرده اند برخی از این ملکول های آلی هم همراه یخ ها بوده اند ولی در تشکیل حیات در زمین نقشی نداشته اند.

زمین در پروسه ایجاد حیات تمامی مراحل این چهار دوره را همانطور که در قرآن به آن اشاره شده بر خلاف سایر سیارات بطور کامل سپری کرده و نیازی به این ملکول ها نداشته است. الیته تعداد اندکی از دانشمندان سعی میکنند منشا حیات در زمین را به ریز سیارک ارتباط دهند که بنظر اینجانب پایه درستی ندارد و حال میخواهیم ببینیم  چگونه این موضوعات با منطق علم جور در میآید. کمی بیشتر شرایط و وضعیت زمین در دوره اولیه عمرش را بررسی کنیم  و با شهاب سنگ ها مقایسه کنیم .بدلیل مذاب بودن سطح خارجی زمین در دوره تکامل شیمیائی و تغییرات گسترده در پوسته جامد زمین امکان دستیابی به مدارک مستند وجود ندارد و از آنجائیکه ریزسیارک ها همزمان با زمین از خورشید جدا شدند میتوانند اطلاعات مهمی از آن دوره در اختیار دانشمندان قراردهند. بنابراین آنها سعی نمودند شرایط زمین اولیه را در آزمایشگاه باز سازی و بررسی نمایند که آزمایش معروف Miller وUrey ازجمله آنها است.

آنها شرایط جو اولیه زمین را در ظرف آزمایش بازسازی کرده و از ملکول های ساده آلی مانند متان، آمونیاک و بخار آب استفاده کردند. انرژی لازم را توسط تخلیه الکنریکی در اختیار پروسه قرار دادند و موفق شدند تعدادی از اسید های امینه و آلدئیدها و سایر ملکول های آلی بدست بیاورند. نتیجه این آزمایش این بود که ملکول های متان، آمونیاک و بخار آب که ملکول های غالب در جو زمین اولیه بودند میتواند منشا و آغاز پروسه ایجاد ملکول های آلی بروش غیربیولوژیکی باشند. پس از آن آزمایش های متعدد دیگری انجام شد. نکته مهم در آزمایش میلر که مدتها مخفی نگه داشته شده بود وجود هر دو ایزومر فضائی از یک نوع اسید امینه در طرف آزمایشگاه بود. ملکول های الی که در مرکزیت خود اتم کربن غیرمتقارن دارند یعنی اتم کربن با چهار گروه مختلف پیوند کووالانسی داشته باشد دارای دو نوع ایزومرهستند. این نوع ترکیبات دراسید های آمینه وجود دارند بعبارتی یک اسید آمینه دو نوع شکل فضائی از خود نشان میدهند که  در برخورد با  نور خاصیت خاصی از خود بروز میدهند و آنها راست گرد و چپ گرد مینامند. در تمامی اسید های آمینه که در ساختار موجود زنده بکار رفته است از نوع چپ گرد است. اگر پروتئین موجود زنده را تجزیه کنیم  فقط نوع چپ گرد را بدست میآوریم ولی اگر بخواهیم مانند  آقای میلر در آزمایشگاه  پروتئین را بسازیم هر دو نوع آن بطور مساوی در ظرف پیدا میکنیم .

در پیدایش حیات خداوند فقط  از نوع چپ  گرد استفاده کرده

حال نوع دیگر چرا تولید نشد و یا چه عاملی آنرا از پروسه حیات دو رنگه داشت برای دانشمندان معمای پیچیده ای شده است. باین منظور سعی دارند این معما را در ریز سیارک ها پیدا کنند. موضوعی که اخیرا دانشمندان به آن رسیده اند این است که تابش نوربا طول موج خاص میتواند اسید های امینه راست گرد را تجزیه کند ولی اسید های چپ گرد در اثر این تابش تجزیه نمیشوند. درزمین اولیه نورخورشید و یا اشعه ماورائ بنفش که بسیار قوی تر از امروز بوده  بدون مانعی بر سطح زمین میتابید. احتمالا عامل تعیین کننده ای بوده است. همین نور برسایر سیارات و ریز سیارک هم میتابید

.حال چه دلیل دارد که در زمین اسید های امینه ای که در سیارک ها درست شدند در زمین شکل نگیرند. اینکه مواد آلی بوجود آمده  در ریزسیارک ها به زمین منتقل شده اند مورد تائید است همراه یخ ها آمده اند .اکسیژن، کربن ازت فراوان ترین عنصر پس از ئیدروژن وهلیوم در ستارگان و ابرهای کیهانی است و درسراسر کیهان پراکنده اند و با کاهش حرارت میتوانند درهر مکانی به ملکول های آلی که ساده ترین آنها آب، آمونیاک، متان واسید سیانیدریک تبدیل شوند. این ملکول ها همراه با ترکیبات سیان استیلن، متیل استیلن، آلدئید استیک و ملکول های دیگر توسط رادیو تلسکوپ ها در ستارگان و ابرهای کیهانی باثبات رسیده است. این ترکیبات کم  و بیش در دنباله دار ها نیز وجود دارند.

دنباله دارها را گلوله های کثیف مینامند که از ترکیبات یخ زده آب، متان، آمونیاک و ساختار سنگی تشکیل شده اند. بعلاوه ماکروملکول های آلی که باقیمانده پروسه ناقص حیات درسیاره متلاشی شده مادرایجاد شده اند نیز در آنها مشاهده میشود.(3.

دانشمندان قطعاتی از شهاب سنگ های مختلف که به زمین برخورد کرده اند را مورد بررسی دقیق  قرار داده اند. اکثرا از مخلوط آهن، نیکل و سنگ های سیلیسی تشکیل شده اند. دربرخی تا حدود 5 درصد از یک ماده سیاه رنگ همراه با سیلیکات مشاهده کرده اند. وجود آهن و نیکل و توده سیاهرنگ موید این نظر است که آنها در حال گذراندن  دوره تکامل شیمیائی و پروسه حیات بوده اند که متلاشی شده اند این توده سیاهرنگ را بنام کندریت های ذغالی مینامند. این شهاب سنگ ها کمیاب هستند ولی جزئیات آنها مورد بررسی دقیق قرارگرفته است (مثلا درسال 1863 در Orgueil فرانسه و درسال 1969 در Murchisonnvn استرالیا شهاب سنگ هائی به زمین سقوط کرده اند که در هر دو توده سیاه رنگ مشاهده شده. قسمت اساسی توده سیاه رنگ  ذغالی از ملکول های آلی پلی مر کربن دار که در آن زنجیره های حلقوی با گروه های شیمیائی متقارن و غیر محلول درآب تشکیل شده اند. مقداری از آنها در محلول های آلی حل شدند و در آنها ملکول های آلی زنجیره ای انواعی از اسید های چرب و اسید های آمینه دیده شدند. در شهاب سنگ Murchison اسید های آمینه Alu وGlu , Val ,Pre  بمقدار جزئی و اسید های آمینه از نوع ایزومر فضائی D و L یا راست گرد و چپ گرد بطور مساوی وجود داشتند. (4 

این نشانگر این است که این ترکیبات بصورت غیربیولوژیکی ایجاد شده اند. احتمال دارد که بسیاری از این ترکیبات بوسیله آغشته شدن با کثافت منشائ زمینی باشد. تا کنون هیچ شواهدی مبنی بر وجود ملکول های آلی بیولوژیکی در کوندریت ها یا گلوله های ذغالی یافت نشده که  ثابت کند حیات درشهاب سنگ ها  وجود داشته و به زمین منتقل شده است. بنابراین ماکروملکول های آلی که در توده سیاه رنگ و در شهاب سنگ ها مشاهده شده  بصورت غیربیولوژیکی است و بعنوان سنگ بنای حیات تلقی میشود نه خود حیات. با توجه به مطالب عنوان شده  روند تشکیل ملکول های پایه حیات  در کره زمین و سایر سیارات و ریز سیارکها و شهاب سنگها  در منظومه شمسی از یک الگوی خاصی پیروی میکنند و این الگو خاص همان طرح  وبرنامه اولیه ای است که قبل از پیدایش و خلقت کیهان بر پایه آب و حیات استوار بود. این برنامه بصورت یک نرم افزار در سیستم کیهان نهادینه شده و هدایت آن برعهده خالق متعال است. به این ایه توجه فرمائید.

و هو الذي خلق السموات و الارض في ستّة ايام و كان عرشه علي الماء ليبلوكم ايّكم احسن عملاً و لئن قلت انّكم مبعوثون من بعد الموت ليقولنّ الذين كفروا ان هذا الا سحرٌ مبين-هود 7-

" اوست كسى كه آسمانها و زمين (کیهان ) را در شش هنگام آفريد در حالی که عرش او بر آب بود (طرح و برنامه ریزی و مدیریت او بر ایجاد آب بود ) تا بهترین عمل را از ان بیرون آورد و اگر بگويى شما پس از مرگ برانگيخته خواهيد شد قطعا كسانى كه كافر شده‏ اند خواهند گفت اين (ادعا) جز سحرى آشكار نيست "

قبل از خلقت کیهان هدف ایجاد حیات بود و حیات نیز بر پایه  آب قرار داشت. این سخن خداوند است. از این نظر در هرجای کیهان و بر روی هر اجرام سماوی به محض بروز شرایط  که بصورت نرم افزاری به عنوان برنامه تدوین شده  از قبل در کیهان نهادینه شده خلقت حیات مطابق آن انجام میشود. درهرسیاره و یا خورده سیارکها به محض اینکه این شرایط قطع میشود پروسه حیات نیز متوقف میشود. دربرخی از آنها در مرحله پیدایش آب و در برخی در مرحله اولیه  پیدایش اقوات  قطع  شده است. زمین به دلیل قرارگرفتن در محدوده کمربند حیات  که اب میتواند از منهای 50 درجه تا بعلاوه 50 درجه ابراز وجود کند توانست پروسه  تکامل حیات را به پایان برساند.

بنابراین این که علم بدنبال حیات بر روی سیارات و یا خورده سیارک ها در منظومه شمسی بگردد بسیار غیر منطقی و غیر علمی است. شرایط زمین بسیار استثنائی است. فاکتورهای بسیار زیادی دست اندر کار ایجاد شرایط در زمین بوده است و این شرایط نتوانسته بر روی سیارات دیگر منظومه شمسی پدید آید. احتمال اینکه درسراسر کیهان موردی وجود داشته باشد بعید نیست. اما از نظر قرآن هدف آفرینش کیهان طبق آیه فوق چه بخواهیم و یا نخواهیم خلقت حیات و انسان است آنهم در این دنیا یعنی برروی کره زمین و حیات بر اساس آب بوجود آمده. موضوع حیات بر اساس آب یک مفهوم بسیار علمی و جالب است که فرصت دیگری میطلبد و اینکه چرا خداوند متعال آب را برای حیات انتخاب کرد و نه مثلا متان را انشائلله در آینده این بحث را پی میگیریم .سید محمد تقوی اهرمی سوم آذر 1393 بمناسبت فرود گر فیلا از فضا پیمای روزتا در21 آبان ماه امسال برروی یک جرم سماوی ویرایش جدید اسفند 1395-خرداد 1397

 

1-Ernst Mayr :Evolution Spektrum der Wissemschaftt Deutsche Ausgabe Scientific American 1986

2-Lawles ,J.,C.E..Folsom,K.A. Kvenvolden:organic matter in meteorites.Sci.Amer. 226(1972) 38

3-Lowles.j.,k.A.Kvenvolden,E.Peterson,C. Ponnamperuma: Aminoacids indigenous to the Murry meteorite ,Science 173 (1971) 626

4-Kvenvolden,K.Flores,C. Ponnamperuma,J.R Kaplan,C.Moore:Evidencefor extralerrestrical amino acids and hydrocarbonenes in the Murchison meteorite, Nature (Lond.) 228 (1970) 923-924

 

 

 

 

 

 

 

 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن

لیست آخرین مقاله های اضافه شده

آخرین نظرات ثبت شده

امارگیر سایت