ویژگی ها

دحو الارض روز تولد و آغاز حیات زمین نیست

دحو الارض روزتولد و آغاز حیات زمین نیست

دحوالارض که در قران بیان شده واقعیت علمی دارد و روز مهمی در تاریخ زمین بشمارمیآید. ما سعی میکنیم با استناد به آیات قران وعلوم زمین شناسی انرا توضیح دهیم. مطلب مهم این است که این روز براساس آیات قران روز تولد زمین نیست.ب اید این دید را اصلاح کنیم. برای این منظور نیاز داریم مفهوم چند کلمه را از دید قران بررسی نمائیم و بعد وارد بحث اصلی دحو الارض شویم.


خداوند متعال کیهان را درشش روز یا شش دوره آفرید. آیه-7- سوره هود میفرماید- وهو الذي خلق السموات و الارض في ستّة ايام... - خلق السموات والارض درقران به معنی ایجاد جهان مادی از موادی که دردسترس قرار دارد. کلمه خلق براساس تفاسیر مفسران شناخته شده به معنی ایجاد برای اولین بار و از چیز دیگراست. ابداع به معنی ایجاد از هیچ  یا از عدم است– بدیع السموات و الارض –خداوند کیهان را از هیچ  یا  از عدم خلق کرد بنابراین سماوات والارض در اینجا فقط میتواند کیهان باشد که ازهیچ افریده شد. فاطرالسموات والارض هم در قران اشاره دارد به باز شدن کیهان ازهم یا انبساط کیهان. این دو مرحله میبایستی قبل ازخلق باشد - خلقت کیهان در شش روز- سماوات و الارض در قران به معنی کیهان و یا مجموعه هفت آسمان جو زمین و زمین( کره زمین) معنی میدهد.

آیات بیشماری درقران این دو مفاهیم (کیهان وجو زمین وزمین) را به وضوح شرح داده است. برخی آیات در یک مجموعه چند آیه ای یک مطلب مهم را بیان میکنند. مثلا ایات 9 الی 12 سوره فصلت همه درمورد ایجاد زمین و جو آن است. باید همه این آیات را با هم و در ارتباط با زمین دانست. از جدا کردن یک آیه  و بررسی جداگانه پرهیز کرد، آیات 30 الی 33 سوره انبیائ نیز درباره زمین اولیه و چگونگی خلقت آن می باشد. همه آیات در این بسته های ایات بهم پیوسته هستند. متاسفانه روش غیر معقولی در تفاسیر این گونه آیات رخ میدهد که برای ثابت کردن تصورات ذهنی خود یک ایه را از این مجموعه بیرون میکشیم و آنرا به تعبیر قرآن به نفع امنیه خود یعنی برداشت های ذهنی خود شرح میدهیم که اولا ظلم به قران است و دوم از بین بردن سندیت علمی این قبیل آیات است ، سوم به ناحق شبه ایجاد کردن که خوراک برای مخالفین ومعاندین قران است.

دحوالارض باز شدن قاره ها از هم معنی میدهد

ایه دحو الارض هم متاسفانه بهمین سرنوشت دچار شده است. همه جا وقتی از دحوالارض صحبت به میان می آید این ایه را عنوان میکنند –والارض بعد ذلک دحاها-ولی به عبارت بعد ذالک نمی پردازند که پیوند این ایه با آیات قبلی را بیان میکند .همانطور که عرض شد ایات 27 الی 33 سوره نازعات هم از جمله آیات بسته ای یا مجموعه ای هستند که همه آیات بهم ارتباط تنگاتنگ دارند .این ایات هم همه در پیدایش زمین و تحولات عظیم و استثنائی و سرنوشت ساز در خلقت حیات و زمین برروی آن است.

تمامی این سه گروه آیات در سوره های فصلت ،انبیائ و نازعات همه درباره زمین وتحولات آن است که خداوند متعال برای ما انسان در عباراتی کوتاه و بسیار زیبا و پر مفهوم بیان داشته است که با آخرین نظریه های علم زمین شناسی نه تنها تطابق اساسی دارد بلکه فراتر از آن نیز اشاراتی دارد که علم زمین شناسی هنوز تائیدیه رسمی نگرفته است. درهرسه دسته آیات مراحل زمین شناسی علمی را بیان میکند. ما مفهوم کلی این آیات را ذیلا بیان میکنیم وسپس به موضوع  دحو الارض میپردازیم .آنچه که از این سه دسته آیات استنباط میشود با فرض اینکه قبول کنیم که تمامی این آیات در باره زمین است (سیاق آیات و موضوعات مطرح شده در آیات قبل و بعد آن این را اثبات میکند) وبا فرض اینکه تمامی آیات هم آهنگی مفاهیم را با هم دارند که باید به این موضوع ایمان داشته باشیم، زمین درابتدای خلقت توده ابری دودی بهم پیوسته بوده و زمین وجو آن همگون و بهم پیوسته بودند (أَنَّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنَاهُمَا-اینجا سماوات و الارض به معنی زمین و جو هفت طبقه آن است آیات بعد این مطلب را اثبات میکند) و خداوند متعال آنها را از هم باز و تفکیک کرد .آب عامل اصلی پیدایش حیات دقیقا بعد از تفکیک و باز شدن زمین و جو اولیه آن ایجاد شد.(30 انبیائ).

زمین تا پوسته جامد آن که روی آن حیات شکل گرفت در دو دوره ایجاد شد. این پوسته جامد را خداوند متعال درقرآن رواسی نامیده است که بالای و یا روی طبقات زمین بطورسخت و محکم قرار میگیرد- وَجَعَلْنَا فِي الْأَرْضِ رَوَاسِيَ-و برروی پوسته جامد اقوات یا غذای بیولوژیکی در چهاردوره شکل میگیرند و سپس جو زمین در دو دوره متفاوت شکل میگیرد و هفت طبقه جووسقف حفاظتی آن ایجاد میشود. شب وروز از هم تفکیک و شفاف میشوند و دقبقا دراین زمان والارض بعد ذالک دحاها صورت میگیرد

زمین گسترش می یابد قاره ها از هم جدا و سپس کوه ها پدید می آیند (قاره ها که یکپارچه بودند ازهم باز میشوند وگسترش می یابند.کوه ها دراین زمان به وجود می ایند و الجبال ارسها) برروی آنها چشمه ها رود ها ومراتع شکل میگیرند واین مَتَاعًا لَکُمْ وَلأنْعَامِکُمْ است. بنابراین دربسته آیات 27 الی 33 نازعات مراحل زمین شناسی را به تفکیک بیان داشته ودر آیات 9 الی 12 سوره فصلت و30 الی 33 سوره انبیائ هم همین مراحل رعایت شده است.

اول اینکه زمان دحو الارض بعد از شفاف شدن شب و روز در خلقت زمین است و حدود 3/5 میلیارد سال بعد از تولد زمین و2/5 میلیارد سال بعد از خلقت نطفه اولیه حیات که همان اقوات است و دوم اینکه ارض در اینجا بطور وضوح زمین که خاک کشاورزی دارد و برروی آن چشمه و مراتع قراردارند است نه کره زمین معنی میدهد. دراین آیه خداوند میفرماید تمام این ها را متاع وهدیه ای است برای انسان وچارپایان او.

چگونگی پیدایش زمین اولیه

حال خلاصه سرگذشت زمین از نظرعلم زمین شناسی هم اشاره ای داشته باشیم خلاصه مطالب را از کتاب تکامل از پرفسور ارنست مایر دانشمند معروف امریکائی و شخصیت دوم علم تکامل بعد از داروین است که به تاریخچه زمین پرداخته است و کتاب پیدایش حیات از پرفسورراین هارد کاپلان دانشمند زیست شناس: 

زمین در 4/6 میلیارد سال پیش بصورت تکه ابر خورشیدی از آن جدا شد. ابتدا توده گازی  دودی حاوی غبار کیهانی و بسیار داغ که طی میلیون ها سال بر اثر گردش دورانی وچرخشی بدور محور خود وخورشید به عنوان یک سیاره جدید پا به عرصه وجود گذاشت (تولد زمین). این توده گازی و غباری یک پارچه وهمگون بود و حرارت ان به دلائلی که هنوز علم نمی داند افزایش چشم گیری پیدا کرد و واکنش  همجوشی هسته ای آغاز میشود این دوره را دانشمندان دوره تکامل هسته ای مینامند. در این دوره با همجوشی هسته های زنجیره ای اتم هلیوم و ئیدروژن با یکدیگرهسته عناصر سنگین تر مانند نیکل، آهن وغیره طی صد ها ملیو سانل ایجاد میشوند و بدلیل سنگینی درمرکز زمین قرار میگیرند و زمین جرم دار میشود و می تواند گازهای اطراف خود را نگه دارد تا به فضا پرتاب نشوند. با پائین آمدن درجه حرارت مرحله دوم ایجاد زمین شروع میشود. این مرحله را دوره تکامل شیمیائی مینامند. دراین دوره حرارت باندازه ای کاهش می یابد که واکنش های شیمیائی باعث بهم پیوستن هسته های اتم و تشکیل ملکول های گازی مانند گاز هلیوم ، ئیدروژن ،آب، آمونیاک وغیره در فضای اطراف زمین و کانی های معدنی ترکیبات آلومینیوم وسیلیسیوم واکسیژن وسایر بر روی زمین میگردد. با ایجاد کانی ها و سرد شدن بیشتر زمین پوسته جامد زمین تشکیل میشود. فضای اطراف زمین انباشته از بخار آب ،گاز ئیدروژن ، آمونیاک، متان است و باران با شدت میبارد و در گودال ها آب به جوش می اید و مرتبا بخار میشود .برروی کانی های داغ و پخته با تبخیر آب توده سیاه رنگ چسبنده ای برجای میماند.

تا کنون حدود یک میلیارد سال از تولد زمین گذشته است. ازاین زمان آغازایجاد سلول های اولیه حیات شروع میشود که کاپلان آنرا نطفه حیات می نامد و طی چهار دوره و درمدت حدود پانصد میلیون سال ایجاد میشود (جالب است که قرآن 1400سال قبل از کاپلان اقوات یا غذای بیولوژیکی تکثیر پذیر زنده را در چهار دوره اعلام کرده است) این نطفه اولیه باکتری های غیرهوازی بدون هسته وغشائ هسته ای می باشن  که قابلیت تکثیر پذیری را دارا میشوند. این باکتری ها از ملکول های آلی زنجیره ای تشکیل شده اند و دارای کد بیولوژیکی بوده اند. اولین سلول های حیاتی تکثیر پذیر که غذای بیولوژیکی نسل های آینده بشمار می آمد (قرآن آن را اقوات مینامد).

دومین نسل موجودات زنده حیاتی را باکتری های غیر هوازی فتو سنتز تشکیل می دادند که پانصد میلیون سال برزمین حاکم بودند. جو زمین همچنان خالی از اکسیژن و بدلیل وجود ئیدروژن غالب بازی است و مملو از بخار آب وغبار حاصل از فعالیت شدید آتش فشانی و تیره است.

سومین نسل موجودات زنده که آنها هم حدود پانصد میلیون سال برزمین حاکم بودند سیان باکتری های فتو سنتز که بمرور زمان به تولید اکسیژن در جو پرداختند و آغاز این دوره آغاز پیدایش طبقات جوی و شفاف شدن آن می باشد. فعالیت های آتش فشان ها کم کم آرام و شرایط برای پیدایش موجودات زنده تکامل یافته تر ایکاریوت ها که حدود پانصد میلیون سال زمین را دراختیار خود داشتند فراهم میشود.

جو زمین شفاف زمین و ماه بر مدار خود تثبیت شده اند. تا کنون 3/5 میلیارد سال از عمر زمین گذشته است (شب و روز شفاف و تثبیت میشود). خشکی ها شکل گرفته اند وبرروی آنها گیاهان و جانوران پرسلولی اولیه پراکنده شده اند (قاره ها یک تکه بودند). حدود 150 الی 300 میلیون سال قبل قاره ها از هم جدا و گسترش می یابند

مطالب عنوان شده خلاصه ای از سرگذشت زمین از دید گاه علم زمین شناسی بوده است. حال با توجه به مطالب بالا آیات زیر26 الی 33 سوره نازعات را مرورمیکنیم 

أَأَنْتُمْ أَشَدُّ خَلْقًا أَمِ السَّمَاءُ بَنَاهَا - رَفَعَ سَمْکَهَا فَسَوَّاهَا - وَأَغْطَشَ لَیْلَهَا وَأَخْرَجَ ضُحَاهَا -وَالأرْضَ بَعْدَ ذَلِکَ دَحَاهَا - أَخْرَجَ مِنْهَا مَاءَهَا وَمَرْعَاهَا-وَالْجِبَالَ أَرْسَاهَا - مَتَاعًا لَکُمْ وَلأنْعَامِکُمْ -آیا خلقت شما مهمتر است یا آسمانی که آنرا بنا کردیم و سقف آنرا بالا بردیم و به برنامه ریزی آن پرداختیم (ازیک آسمان هفت آسمان با سقف محافظت شده) شب آنرا تاریک و روزش را روشن گردانیدیم و بعد از آن زمین را گسترش دادیم و از روی آن چشمه ها و مراتع بیرون آوردیم و کوه ها را استوار و پا بر جا  قراردادیم این ها متاعی است که به شما و چارپایانتان عطا کردیم.

چند نکته ظریف علمی در این ایات نهفته است.

وَأَغْطَشَ لَیْلَهَا وَأَخْرَجَ ضُحَاهَا- شب زمین را تاریک و روز آنرا روشن گردانیدیم. ما میدانیم که روزروشن است و شب تاریک خداوند چه مطلب علمی را میخواهد بیان کند.فرموده ذات باریتعالی است درآیات تفکر و تعقل کنید. باید شرایط آن زمان زمین را  در نظر بگیریم و به آیه ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاء وَهِيَ دُخَانٌ توجه کنیم. درسوره فصلت در پیدایش زمین و پس از ایجاد رواسی و اقوات برروی آن درست زمانی که زمین و جو آن از هم جدا میشوند- كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنَاهُمَا- جو اولیه زمین دودی و تیره است و نورخورشید برزمین نمی تابد. ابر های بسیار تیره و حاوی بخار آب بصورت اشباع شده و گازهای دیگر و خاکستر ناشی از فوران مداوم اتش فشان ها و برخورد خورده سیارک ها  جو را تیره وتار کرده است بعلاوه  فعالیت مستمرآتش فشان ها در شب و جو دودی شب را با انعکاس نوردر فضای ابری و دودی روشن مینمود و روز هم تاریک بود.

با آرامش جوی وخاموشی اتش فشان ها وایجاد هفت طبقه جوی زمین جو زمین شفاف میشود

دحوالارض روز بسیار مهم درتاریخ حیات کره زمین است و این از روایات متعدد بر می آید و جای شکر گذاری و دعا و نیایش است که ثواب بیشمار دارد و ما از نظر صرفا علمی آنرا بررسی کردیم. نکته علمی دیگری هم اشاره کنم که مرکزیت جدا شدن و گسترش قاره ها از منطقه ای در شمال افریقا آغاز شده که نیاز به مقاله جداگانه دارد که انشائلله درآینده به آن میپردازیم. درپایان ایات 9 الی 12 سوره فصلت و30 الی 33 سوره انبیائ برای مرور و تفکر درآنها اورده میشود .سید محمد تقوی اهرمی تهران هشتم اردیبهشت .1395 ویرایش جدید اسفند 1397


قُلْ أَئِنَّكُمْ لَتَكْفُرُونَ بِالَّذِي خَلَقَ الْأَرْضَ فِي يَوْمَيْنِ وَتَجْعَلُونَ لَهُ أَندَادًا ذَلِكَ رَبُّ الْعَالَمِينَ ﴿۹﴾
وَجَعَلَ فِيهَا رَوَاسِيَ مِن فَوْقِهَا وَبَارَكَ فِيهَا وَقَدَّرَ فِيهَا أَقْوَاتَهَا فِي أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ سَوَاء لِّلسَّائِلِينَ ﴿۱۰﴾
ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاء وَهِيَ دُخَانٌ فَقَالَ لَهَا وَلِلْأَرْضِ اِئْتِيَا طَوْعًا أَوْ كَرْهًا قَالَتَا أَتَيْنَا طَائِعِينَ ﴿۱۱﴾
فَقَضَاهُنَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ فِي يَوْمَيْنِ وَأَوْحَى فِي كُلِّ سَمَاء أَمْرَهَا وَزَيَّنَّا السَّمَاء الدُّنْيَا بِمَصَابِيحَ وَحِفْظًا ذَلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ-12 فصلت

أَوَلَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنَاهُمَا وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاء كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ أَفَلَا يُؤْمِنُونَ ﴿۳۰﴾
وَجَعَلْنَا فِي الْأَرْضِ رَوَاسِيَ أَن تَمِيدَ بِهِمْ وَجَعَلْنَا فِيهَا فِجَاجًا سُبُلًا لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ ﴿۳۱﴾
وَجَعَلْنَا السَّمَاء سَقْفًا مَّحْفُوظًا وَهُمْ عَنْ آيَاتِهَا مُعْرِضُونَ ﴿۳۲﴾
وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ ﴿۳۳﴾-سوره انبیائ

  

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن

لیست آخرین مقاله های اضافه شده

آخرین نظرات ثبت شده

امارگیر سایت