ویژگی ها

غلمان و ولدان تصورات ذهنی غلط گذشتگان از قرآن

مقدمه نوشتار


این دو کلمه در بهشت و توصیف پاداش به بهشتیان در قرآن آورده شده است. گذشتگان با ذهنیت خاص مرد سالارانه وبا نگاه شهوانی آن را تفسیر کرده اند و بحث مفصلی که آیا حال که مردان از این نعمت برخوردارند زن ها چه نصیبشان میشود. غلمان وولدان را هم زیبا و رعنا وهر کس بفراخور دیدگاه خود به توصیف زیبائی آنها پرداخته اند که البته همچو تصویری در قرآن وجود ندارد. از آنجائیکه در تمامی آیات از ضمائر هم وکم استفاده شده به این نتیجه رسیده اند که حورالعین ، غلمان و ولدان مختص مردان است واز آنجائیکه شبهات زیادی روبرو شده ایم تکلیف حورالعین را روشن کردند که هم مرد حورالعین داریم وهم زن حورالعین تا زنان هم نصیبی برده باشند و شاید بتوانند به شبهات جواب قانع کننده ای داده باشند. غلمان و ولدان را نتوانسته اند گره گشائی کنند و توجیهی هم ندارند. ضعف مفسرین قدیمی در این بوده است که خود شخصا به آیات قرآن مراجعه نکرده اند که بالاخره خداوند متعال چه منظوری داشته و مفهوم این آیات چه واقعیتی را درون خود دارد که از دید ما پنهان مانده است. آیا این تصورات ذهنی با جهان بینی خداوند سازگار است یا خیر؟

اگر به تمامی تفاسیرغلمان، ولدان وحورالعین  نگاه کنیم منشائ مشترک اولیه آنها به همان زمان ابن عباس  که برای اولین بار عینا مطرح شده بر میگردد. آیاتی که این کلمات در آن اشاره شده را از مجموعه آیات قبل و بعد آن بیرون میکشند و جدا گانه تفسیر میکنند. خداوند با این دیدگاه مفسرین آیات را نازل نفرموده و مفهوم کاملا متفاوتی از آن استنباط میشود. در کشف مفهوم این آیات به روش تفسیر آیات با آیات دیگر که هم مفهوم هستند استفاده کرده ام. چند آیاتی که موضوع بهشت و نعمات آن را مطرح کرده اند دارای کلمات کلیدی مشترکی هستند وقتی کلمه مشخصی در یک آیه بیان شده میتوان از آن برای تفسیرآن کلمه در سایر آیات سود جست. البته اگر ایمان داشته باشیم که تمامی کلمات در قرآن وقتی در باره یک پدیده خاص صحبت میشود با هم ارتباط لغوی مشترکی دارند. تذکر دیگری هم لازم است بیان کنم که این آیات جزئ آیات متشابه هستند و ظاهر دارند و باطن. ابتدا تکلیف خود را با ضمائرهم و کم که هر دو را مفسرین در مخاطب وغائب جمع به مذکر معنی نموده اند که ریشه شبهات از اینجا شروع میشود.


جای ضمائر مخاطب وغائب مرد و زن مخلوط در عربی خالی است ولی قرآن دارد


قرآن قبل از ایجاد صرف و نحو، اعراب گذاری و قواعد عربی نازل شده و زبان عربی صدر اسلام قواعد دستور زبان نداشته و حتی کسره وضمه و فتحه هم بعدا برای سهولت در تلفظ  صحیح ایجاد شده است. تنها زبان سریانی قواعد خاص زبان خود را داشت که آنهم توسط یک کشیش سریانی بنام یعقوب رهاوی ملقب به مفسر کتابها  حدود 180 سال قبل از ظهور اسلام تدوین شد که مسلما نواقصی داشته است. مورخان اتفاق نظر دارند که اولین کسی که قواعد عربی را تدوین کرد ابوالاسود دوئلی متوفی بسال 69 هجری و یکی از صحابه حضرت علی (ع) بود که از مدارک و منابع لازم در آن زمان  قرآن، اشعار دست نوشته باقی مانده از عرب جاهلیت و مکاتبات رسول اکرم(ص) استفاده کرده است. زبان عربی قبل از اسلام فاقد فرهنگ ادبی مدون و تنها کلامی و در اشعار جاهلیت در دسترس بوده. دیدگاه عرب صدر اسلام متاثر از گذشتگان مرد سالارانه بوده و با این دید اشتباهاتی بر اساس ذهنیت مرد سالاری در تعریف ضمائر رخ داده و نظر قرآن را رعایت نکرده اند که برای نمونه در ضمائر هم و کم به آیات قرآن مراجعه میکنیم آیات بسیار فراوان است. به چند آیه بسنده میکنیم تا نوشتار به درازا نکشد. آیت الله دستغیب به این موضوع اشاره کرده و تاکید نموده که هم و کم در قرآن معنی خطاب به جمع مخلوط زن و مرد است که چون از نظر سایر مفسرین چندان استقبال نشده و همچنان معتقد به لغوین قدیم مانده اند که ما هم شخصا به قرآن مراجعه میکنیم و امتحان میکنیم که درست است یا ما هم باید پیرو لغوین کهن باشیم؟


در قواعد عربی مخاطب و غائب مرد و زن مخلوط  وجود ندارد

ولی در قرآن به استناد آیات فراوان از ضمائر انتم، کم وهم استفاده شده و مفسرین باید به آیات و مخاطبین نگاه کنند و روش قرآن را باز گو کنند و نگویند درقرآن گفتمان مرد سالاری حاکم است که این تصور خلاف دیدگاه قرآن است نا دیده انگاشتن آن ضربه به قرآن مجید است و عقوبت دارد. چطور به فکر تدوین کنندگان قواعد عربی نرسیده میتواند تفکرات مرد سالاری حاکم آن دوران بر تدوین قواعد عربی تاثیرگذاشته باشد زیرا زن از اهمیت قابل ذکری برخوردار نبوده است. به آیات زیر توجه فرمائید.


ذَلِكَ الْكِتَابُ لاَ رَيْبَ فِيهِ هُدًى لِّلْمُتَّقِينَ- الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ-
این کتاب که شکی در آن نیست برای هدایت متقین نازل شده (مرد و زن)- کسانی که به غیب ایمان دارند و نماز برپا میکنند و از رزقی که خداوند به آنها ارزانی داشته انفاق میکنند. ضمائر"ین وهم "به زن و مرد برمیگردد. قرآن تنها برای مردان نازل نشده؟ ما قرآن را درک نمیکنیم.


وَمِنَ النَّاسِ مَن يَقُولُ آمَنَّا بِاللّهِ وَبِالْيَوْمِ الآخِرِ وَمَا هُم بِمُؤْمِنِينَ-وماهم به مومنین به مرد و زن برمیگردد.


يَا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُواْ رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ وَالَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ-ای مردم خدائی را که شما و گذشتگان را آفریده عبادت کنید. خلقکم، من قبلکم و لعلکم شامل مرد و زن میشود. اگرخطاب این آیه را فقط به مرد اختصاص دهیم یعنی قرآن را نفهمیده ایم و نظر گذشتگان برای ما اولویت دارد یا افکار مرد سالاری هنوز بر تصورات ما سوار است.


یا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَنفِقُواْ مِمَّا رَزَقْنَاكُم مِّن قَبْلِ أَن يَأْتِيَ يَوْمٌ لاَّ بَيْعٌ فِيهِ وَلاَ خُلَّةٌ وَلاَ شَفَاعَةٌ وَالْكَافِرُونَ هُمُ الظَّالِمُونَ
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ ادْخُلُواْ فِي السِّلْمِ كَآفَّةً وَلاَ تَتَّبِعُواْ خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِينٌ - در دو آیه بالا رزقناکم وانه لکم به مرد و زن برمیگردد.


آیات بیشماراست هنگام مطالعه قرآن امتحان کنید و این یک قاعده ضمائر زبان عربی در قرآن است نه دیدگاه مرد سالاری قرآن. اینکه برخی بگویند چرا خداوند قواعدعربی را رعایت نکرده. قواعد عربی بعد از قرآن  و از روی آن ایجاد شده تفکرات ذهنی در نقل این موضوع که در قرآن ضما ئر هم و کم مربوط به دو جنسیت را وارد قواعد نکرده اند دخالت داشته است. بنابراین گفتمان قرآن مرد سالاری نیست تفکرات ما مرد سالاری است و به قرآن تحمیل کرده ایم.


بهشت و خصوصیات مادی آن


خداوند میفرماید ما بهشت را برای مومنین از قبل آماده کرده ایم. زمین کنونی ازبین میرود و زمین قیامت به خداوند به ارث میرسد تا مومنین درآن سکنی کنند. به ارث رسیدن زمین دارای مفهوم علمی والائی است. چرا خداوند میفرماید زمین وجو آن به ما به ارث میرسد مگرخداوند له ملک السموات والارض نیست. دلیل آن را عرض کنم. زمین کنونی زوج دارد در دو جهان موازی زمین کیهان کنونی که جمع میشود زمین همزاد آن در ید قدرت خداوند باقی میماند و به ارث میرسد. یعنی بهشت در زمین موازی با این زمین تحت برنامه ریزی خداوند متعال دوره تکامل خود را طی میکند و مشمول انا انشئناهن انشائ میشود که برای مومنین بکر و دست نخورده باقی مانده است. هر بکری بکارت زن نیست ؟ قیامت وعلم کوانتومئ در قرآن


لاَ يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِمَا آتَاهُمُ اللّهُ مِن فَضْلِهِ هُوَ خَيْرًا لَّهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَّهُمْ سَيُطَوَّقُونَ مَا بَخِلُواْ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلِلّهِ مِيرَاثُ السَّمَاوَاتِ وَ الأَرْضِ وَاللّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِير-66 انان که بخل می ورزند و از مالی که خدا به آنها عطا کرده سهم و حق فقیران را نمی دهند بدانند که به نفع آنها نیست ( در قیامت شرش به آنها برمیگردد) و میراث سموات و الارض (که زمین و جو آن است که حیات در بهشت که مانند حیات زمین ولی نوع تکامل یافته آن است و نا رسائی های زمین را ندارد) از آن خداوند است و خدا به هر چه انجام میدهد آگاه است.بقره


وَمَا قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ وَالْأَرْضُ جَمِيعًا قَبْضَتُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَالسَّماوَاتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ زمر67
خدا را آنچنان که باید نشناخته اند در حالی که زمین (زمین قیامت) یکسره در ید قدرت او است (خدا آن زمین را قبضه کرده دارد) وآسمان زمین هم بدون تغییر(مطویات آن که هفت جو زمین باشد که جزئ لاینفک حیات زمین است همچنان در قبضه او است ) منزه وبرتر از آن است که برای او شریک میگیرید. چرا خداوند میفرماید زمین قیامت را قبضه کرده دلیل علمی آن این است. وقتی کیهان نابود میشود کیهان موازی هم باید نابود شود و قاعدتا زمین قیامت هم وجود نخواهد داشت ولی خداوند زمین را نگه میدارد برای زنده کردن مردگان. قوانین طبیعت در ید قدرت ذات باریتعالی است و او قادر به هر کاری است. شما از این دید علمی به موضوع بهشت و داستان ما نگاه کنید تا بدانیم چرا خداوند این موضوعات که در زیر اشاره میشود را عنوان میکند. اصل مهم اینکه زمین قیامت هم مادی است و لذات آن هم مادی است ولی شهوت و سکس در آن راهی ندارد. این ها فقط تخیلات ما است. قیامت جامعه توحیدی است نتیجه خلقت کیهان هم رسیدن به این جامعه توحیدی که همه با یقین وقلبا خدا را عبادت کنند.


بهشت دارای خصوصیات مادی همانند زمین ما است چشمه های آب زلال و پاک و عاری از میکروب و بیماری دارد نوشیدن آن ضرری به انسان نمی زند و بسیار گوارا است. انواع میوه جات دنیا مانند نخل و انار و انگور(بطور مثال خداوند از آنها نام برده) برنامه ریزی شده انشائ نا شده تا دراختیار مومنین قرارگیرد. دفعتا در قیامت ایجاد نمیشود قیامت مادی است و قوانین مادی هم در آن جاری است و تمامی داستان ما در تمثیلی بیان گر مادی بودن قیامت است حور بهشتی خارج از ضوابط مادی وجود ندارد هرچه در جهان مادی از طرف خدا نفی شده همچنان گناه است و انواع گناهان دیگر در قیامت وجود ندارد که برخی تصورات ذهنی غلط خود را به چرندیات که غلمان و ولدان نو جوانان در خدمت مردان نسبت دهند و علما هم در مانده از جواب منطقی ( با عرض معذرت به ساحت علمای اسلام ولی واقعیت باید بیان شود اعتبار قرآن و رفع شبهات مهم است).

همه آیات هم سنخ اشاره میکند که اهل بهشت دور هم جمع میشوند چشمه های آب در اختیاراست. طبیعت بهشت تکامل یافته طبیعت زمین است سبز و حاصلخیز و درختان پر سایه با چشمه های فراوان. درآن بهشت شخص مومن مرد یا زن طبق وعده خداوند پدران و همسران خود را نیز که مخلدون هستند یعنی بهشتی شده اند ( شرایط ورود به بهشت را دارا شده اند) و حتی فرزندان و ذریه بهشتی یا مخلدون آنها هم وارد بهشت میشوند. خلد بهشت معنی میدهد و دائم بودن از خصوصیات بهشت است نه خود بهشت. دعای پیامبران گذشته است که خدا وعده داده   آنها را انجام میدهد که خدا خلف وعده نمیکند. 


رَبَّنَا وَ أَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتىِ وَعَدتَّهُمْ وَ مَن صَلَحَ مِنْ ءَابَائهِمْ وَ أَزْوَاجِهِمْ وَ ذُرِّيَّتِهِمْ إِنَّكَ أَنتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيم8 غافر پروردگارا! آنها را در باغهاى جاويدان بهشت كه به آنها وعده فرموده ‏اى وارد كن، از پدران و همسران و فرزندانشان هر كدام كه صالح بودند، كه تو توانا و حكيمى. اینجا هم از ضمیر هم استفاده شده که به دو جنس مرد و زن تعلق دارد.این آیه صراحت دارد که تنها مردان لایق بهشت نیستند به دلیل ضمیر مردانه هم ؟ ابائهم پدر و مادر است، ذریاتهم هم میتواند دختران هم شامل شود.

جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونهَا وَ مَن صَلَحَ مِنْ ءَابَائهِمْ وَ أَزْوَاجِهِمْ وَ ذُرِّيَّاتهِمْ وَ الْمَلَئكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيهِم مِّن كلُ‏ بَاب‏-23 رعد باغهاى جاويدان بهشتى كه وارد آن مى ‏شوند از پدران و همسران و فرزندان صالح (بهشتی شده مخلدون) آنها و ملائکه از هر درى بر آنان وارد مى ‏گردند. اسباب طبیعت (قوانین مادی در هر جنتی که نیاز باشد که ملائکه هستند در اختیار است. تا اینجا به استناد آیات قرآن فرزندان مومنین هم اگر مخلدون باشند اذن ورود دارند.

إِنَّ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ الْيَوْمَ فِي شُغُلٍ فَاكِهُونَ- هُمْ وَأَزْوَاجُهُمْ فِي ظِلَالٍ عَلَى الْأَرَائِكِ مُتَّكِؤُونَ- لَهُمْ فِيهَا فَاكِهَةٌ وَلَهُم مَّا يَدَّعُونَ57 یاسین اصحاب بهشت هرکدام بکاری مشغولند.هم و ازواجهم (مرد و زن مثلا زن مومنه که شوهرش بهشتی نشده جزئ هم است که وارد بهشت میشود).
غلمان و ولدان هردو به معنی فرزند است همان آیه فوق که خداوند وعده داده که ذریه یا غلام یا ولد که ازاولاد میآید اگرمخلدون باشند جلوی والدین مرتبا رفت و آمد میکنند. والدین از دیدن آنها که بهشتی شده اند چنان شاد و خرم میشوند گوئی صدفی را باز کرده و مرواریدی را دیده اند. مقایسه تمثیلی است این تمثیل تلذ الاعین است لذتی که از دیدن به انسان دست میدهد. دیدنی که در اثرپدیده ای که وجود نداشته و بروز کرده نشاط آن تلذالاعین است که چه زیبا خداوند تمثیل را بیان فرموده که از دید ما این آیه پنهان بوده است و در هیچ جا غلمان را به این آیه قبلی که حل معمای غلمان است ربط نداده اند؟ چرا شاید که با نظر گذشتگان در تناقص بوده است. به لغوین قدیم نمی خورد با آن در تضاد است نباید به آن اهمیت داد؟ عجیب است. خداوند ما را در درک واقعیت های قرآن یاری فرماید.


يُطَافُ عَلَيْهِم بِصِحَافٍ مِّن ذَهَبٍ وَأَكْوَابٍ وَفِيهَا مَا تَشْتَهِيهِ الْأَنفُسُ وَتَلَذُّ الْأَعْيُنُ وَأَنتُمْ فِيهَا خَالِدُونَ-سینی های از طلا و ظروف آب در برابر آنان آورده میشود. هر چه بخواهند و دیدگانشان از مشاهده آن لذت ببرند (در آنجا قرین آنها هستند. با آنها زوجنا هستند) اشاره به فلزات گرانبها که مورد علاقه در دنیا بوده هم وجود دارد و این مقایسه مادی بودن زمین قیامت است. آیه زیر این برداشت را تائید میکند.


وَبَشِّرِ الَّذِین آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ کُلَّمَا رُزِقُواْ مِنْهَا مِن ثَمَرَةٍ رِّزْقاً قَالُواْ هَذَا الَّذِی رُزِقْنَا مِن قَبْلُ وَأُتُواْ بِهِ مُتَشَابِهاً وَلَهُمْ فِیهَا أَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ (بقره–۲۵). بهشتیان میگویند این روزی ها همانند آنهائی هستند که در دنیا با آنها آشنا بودیم- قَالُواْ هَذَا الَّذِی رُزِقْنَا مِن قَبْلُ وَأُتُواْ بِهِ مُتَشَابِهاً- فِیهَا أَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ زوجهائی که مخلدون شده اند از هر گناهی پاک هستند ولی ضوابط دنیای مادی بر آنها جاری است چرا که ملائکه در آنجا حاضر است. اینکه مطهره یعنی مثلا زنها طبیعت این دنیا را ندارند (حالت زنانگی ندارند) از آیات قرآن استنباط نمیشود و تصورات ذهنی است. ما نمی نوانیم در باره چیزی که علم آن را نداریم قضاوت کنیم. مطالبی که من عرض میکنم از آیات اسنتباط میشود 


حال به استناد آیات فوق به غلمان و ولدان میپردازیم


در همه سایت ها تنها به آیه 24 سوره طور که در آن به غلمان اشاره شده بر خورد میکنیم و هیچ اشاره ای به آیات قبل که مربوط به کلمه غلمان است نمیشود و حتی در همه تفاسیر هم به این نکته مهم که راز این آیه است اشاره نمیکنند و آن را مستقل تفسیر میکنند. 


وَ یَطوف عَلَیهِمْ غِلْمَانٌ لَّهُمْ کَأَنهُمْ لُؤْلُؤٌ مَّکْنُونٌ

مراد از طواف کردن غلمان در پیرامون بهشتیان  آمد و شد آنان براى خدمت است. بعضى از مفسرین گفته اند: این که بطور نکره فرمود: غلمان لهم - غلمانى که دارند و نفرمود: غلمانهم - غلمانشان ، براى این است که شنونده توهم نکند مراد از آن غلمان همان خدمتکارانى هستند که در دنیا داشتند، و بفهماند که غلمان نیز مانند حور از مخلوقات بهشتیند، که از شدت زیبایى و صفا و حسن مانند لولواى هستند که از ترس دستبرد اجانب در گنجینه اش جاى مى دهند.المیزان.

واژه غلمان یک بار در سوره طور که به آن اشاره رفت آمده ودر دو مورد دیگر ولدان آمده است که خدمتگذار معنی شده است وهمه جا این جمله که در تفاسیرکهن آورده شده در تفاسیر جدید هم عینا مشاهده میشود " از ظاهر این آیات برمی‌آید که پسران زیبای بهشتی فقط برای خدمتگزاری بهشتیان آفریده شده‌اند" حال به آیات قبل از آن توجه فرمائید
آیات زیر موید این است که غلمان و ولدان هر دو معنی فرزند میدهد


وَالَّذِينَ آمَنُوا وَاتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُم بِإِيمَانٍ أَلْحَقْنَا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَمَا أَلَتْنَاهُم مِّنْ عَمَلِهِم مِّن شَيْءٍ كُلُّ امْرِئٍ بِمَا كَسَبَ رَهِينٌ-21 وَأَمْدَدْنَاهُم بِفَاكِهَةٍ وَلَحْمٍ مِّمَّا يَشْتَهُونَ-22 يَتَنَازَعُونَ فِيهَا كَأْسًا لَّا لَغْوٌ فِيهَا وَلَا تَأْثِيمٌ23 وَيَطُوفُ عَلَيْهِمْ غِلْمَانٌ لَّهُمْ كَأَنَّهُمْ لُؤْلُؤٌ مَّكْنُونٌ 24 طور–و کسانیکه ایمان آورده اند و ذریه های آنها که از آنها تبعیت کرده اند- فرزندان آنها را هم به آنها ملحق میکنیم واز پاداش عملشان هیج نمی کاهیم که هر کس در گرو کارخود است.


يَتَنَازَعُونَ فِيهَا كَأْسًا لَّا لَغْوٌ فِيهَا وَلَا تَأْثِيمٌ-در آنجا جام میدهند و میگیرند و در آنجا نه سخن بیهوده و نه ارتکاب گناهی است. رد وبدل کردن جام استعاره از صمیمیت ونزدیکی به هم است. جام است و شراب هم آب گوارا است که هیچ آلودگی و میکروب و افزودنی ندارد.لا لغو فیها، فیها در جام اشاره به محتویات آن دارد که محتویات تغییری داده نمیشود ولا تاثیم وفسادی در آن نیست که میتواند آلودگی باشد. 

اینکه فکر میکنند که در جام شراب است که انسان را مست نمیکند منظور قرآن نیست.با توجه به آیه قبل خداوند میفرماید الحقنابهم ذریتهم وغلمان فرزندان وذریه مومنین هستند که وارد بهشت شده اند و بعلاوه برخلاف تعاریف فوق که غلام را خدمتگذار معنی کرده ا ند در همه آیات قرآن که کلمه غلام آمده همه به معنی فرزند است


وَيَطُوفُ عَلَيْهِمْ غِلْمَانٌ لَّهُمْ كَأَنَّهُمْ لُؤْلُؤٌ مَّكْنُونٌ –و فرزندان آنها درمیان آنها در رفت و آمدن هستند که برای مومنین والدین لَّهُمْ كَأَنَّهُمْ لُؤْلُؤٌ مَّكْنُونٌ همچون مروارید در صدف هستند-(آنها را بمروارید و صدف تشبیه میکنند) غلمان جمع غلامان در قرآن معنی فرزندان میدهد. ممکن است جوان باشد یا مسن. اینکه غلمان را نو جوانانی که تازه به بلوغ رسیده و صفات زیبا و رعنا وخوش اندام هم خودمان اضافه کرده ایم البته ما نه مفسرین صدر اسلام که تفکرات عرب جاهلی داشته اند وهمه ما دقیقا بدون تغییر کپی بر داری و انتقال داده ایم و برای ما حجت بوده وبه آیات توجه نکرده ایم. جالب است که آیه ای که غلمان اشاره شده بعد از آیه ای است که يَتَنَازَعُونَ فِيهَا كَأْسًا لَّا لَغْوٌ فِيهَا وَلَا تَأْثِيمٌ رد وبدل کردن جام اشاره شده آمده و بیانگراین است که غلمان در خدمت گذاری نقشی ندارند.


معانی کلمات غلمان و ولدان در قرآن


خداوند متعال مي‌فرمايد: يا زكريا انا نبشرك بغلام اسمه يحيي، اي زكريا ما تو را به فرزندي بشارت مي‌دهيم كه نامش يحيي است-مريم/7.
و در جاي ديگر مي‌فرمايد: قالت اني يكون لي غلام، (مريم)گفت چگونه ممكن است فرزندي براي من باشد-مريم/20. و همچنين آيات: صافات/101، حجر/53، ذاريات/28 و مريم/19 به همين معنا آمده است.
خداوند متعال مي‌فرمايد: فأدلي دلوه قال يا بشري هذا غلام، او دلو خود را در چاه افكند ناگهان صدا زد مژده باد اين كودكي است يوسف/19. و در جاي ديگر مي‌فرمايد: و اما الجدار فكان لغلامين يتيمين، اما آن ديوار از آن دو نوجوان يتيم در آن شهر بود-كهف/82 در سوره کهف هم از کلمه غلامین یتیمین نام برده شده که حضرت خضر برای حضرت موسی توضیح میدهد که این دو غلام فرزند یک نفر هستند. حضرت یوسف هم که از چاه نجات می یابد میگویند کودکی در چاه است که باز هم معنی خمتگذار نمی دهد گر چه در قدیم این کودکان را میگرفتند و برده میکردند ولی معنی غلام که مد نظر ما است مانند ولد و ولدان هم از اولاد است که در قرآن به آن اشاره کرده است.

از آنجائیکه این واقعه عینا در سوره واقعه و دهر هم آمده با استناد به آیات اشاره شده فوق معنی اولاد میدهند که خداوند به وعده خود عمل فرموده و فرزندان بهشتی شده یا مخلدون را در کنار والدین قرار داده است.


در آیات سوره واقعه هم همین واقعه اتفاق می افتد که با اشاره به ایه فوق همان مفهوم را میدهد.

مُتَّكِئِينَ عَلَى سُرُرٍ مَّوْضُونَةٍ- مُتَّكِئِينَ عَلَيْهَا مُتَقَابِلِينَ- يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَانٌ مُّخَلَّدُونَ- بِأَكْوَابٍ وَأَبَارِيقَ وَكَأْسٍ مِّن مَّعِينٍ- لَا يُصَدَّعُونَ عَنْهَا وَلَا يُنزِفُونَ-اینجا هم ولدان اولاد مومنین است نه جوان زیبا مورد نظر مردان. ولدان مخلدون اولادهائی که مخلدون یا بهشتی شده اند معنی میدهد . آیه زیر اشاره به ولد به معنی اولاد دارد.


يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ وَاخْشَوْا يَوْمًا لَّا يَجْزِي وَالِدٌ عَن وَلَدِهِ وَلَا مَوْلُودٌ هُوَ جَازٍ عَن وَالِدِهِ شَيْئًا إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُم بِاللَّهِ الْغَرُورُ –لقمان نمونه این آیات در قرآن فراوان است. ای مردم ، از پروردگارتان بترسید و از روزی که هیچ پدری کیفر فرزند را، به عهده نگیرد و هیچ فرزندی کیفر پدر را عهده دار نشود پروا کنید وعده خدا حق است زندگی دنیا فریبتان ندهد و نیز شیطان فریبکار به کرم خدا مغرورتان نسازد
یطوف علیهم دور معنی آنها گردش میکنند نمی دهد و طواف حرکت بین دو نقطه یا گرد یک نقطه. اَوَ لَیْسَ قالَ اللّه عَزَّ وَ جَلَّ: اِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِر اللّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَیْتَ اَوِعْتَمَرَ فَلا جُناحَ عَلَیْهِ اَنْ یَطَوَّفَ بِهِما- یعنی بین آن دو رفت و آمد کنند. ان یطوف بهما یعنی بین صفا ومروه رفت وآمد کنید علامه طباطبائی هم به کلمه رفت وآمد اشاره کرده است. بعلاوه در تفسیر المیزان و زوجنا بحورالعین هم مطلب زیر را بیان فرموده


"ایشان در جای دیگر می آورد: منظور از "تزويج” قرين شدن دو نفر با همند. و معناى جمله اين است كه: ما ايشان را قرين حورالعين كرديم، نه اين كه ميان آنان عقد زناشويى برقرار ساختيم، چرا كه تزويج را با حرف "باء” (بحورالعین) متعدى كرده و اگر منظور از تزويج نكاح به عقد بود احتياج به حرف باء نبود.ترجمه الميزان، ج ‏19، ص


بنابراین با توجه به ادله و آیات فوق غلمان خدمتگذار نیست و ولدان نیز همینطور وهر دو معنی فرزندان میدهد که بهشتی شده و نزد والدین خود در بهشت آمده اند. والدین به انها نگاه میکنند تلذالاعین به آنها دست میدهد. مانند لذتی که شخص از پیدا کردن مروارید در صدف به آنها دست میدهد.


وَيَطُوفُ عَلَيْهِمْ غِلْمَانٌ لَّهُمْ كَأَنَّهُمْ لُؤْلُؤٌ مَّكْنُونٌ این آیه دو بخش است اول وَيَطُوفُ عَلَيْهِمْ غِلْمَانٌ و قسمت دوم لهم كَأَنَّهُمْ لُؤْلُؤٌ مَّكْنُونٌ  لهم به غلمان بر نمیگردد به آنهائی که غلمان بین آنها در رفت و آمد میکنند وبرای آنها ( بنظر آنها) مانند مروارید در صدف هستند. به آیه 19 سوره انسان هم نگاهی کنیم که این معنی را تکمیل میکند -وَيَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَانٌ مُّخَلَّدُونَ إِذَا رَأَيْتَهُمْ حَسِبْتَهُمْ لُؤْلُؤًا مَّنثُورًا آنها را که نگاه میکنی حسبتهم، تصور میکنی که آنها مروارید های پراکنده هستند. والدین آنها نور ایمان در چهره های آنها را به لولو پراکننده تشبیه میکنند وتلذالاعین به آنها دست میدهد. بنابراین بر خلاف تفاسیر غلمان خدمت گذار مردان نیستند وغلمان و ولدان اولاد مومنین هستند ودر صف آنها ظروف آب را محترمانه رد وبدل میکنند و در آنجا زن و مرد مومن در یک جمع حضور دارند مانند اجتماع طواف در مکه مکرمه که زنان و مردان با هم هستند و صورت ها را نباید بپوشانند. در برابر خدا زن ومرد یکسانند، صفا وصمیمیت بین همه بر قرار است.


إِنَّ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ الْيَوْمَ فِي شُغُلٍ فَاكِهُونَ- هُمْ وَأَزْوَاجُهُمْ فِي ظِلَالٍ عَلَى الْأَرَائِكِ مُتَّكِؤُونَ- لَهُمْ فِيهَا فَاكِهَةٌ وَلَهُم مَّا يَدَّعُونَ یاسین57. این آیه بیان گر این است که  هم و ازواجهم زنان و مردان در سایه و روی تختها تکیه داده اند  در یک جمع هستند، گرد هم همراه با فرزندان و غلمان و ولدان هم فرزندان آنها هستند
امیدوارم  برای تشهیذ ذهن و آمادگی  در رفع یکی از پر شبهه ترین موضوعات قران پیشنهاد تجدید نظر در تفاسیر گذشتگان داده باشم.

سید محمد تقوی اهرمی مصادف با 21 رمضان شهادت مولای متقیان حضرت علی (ع) خرداد 1398

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن

لیست آخرین مقاله های اضافه شده

آخرین نظرات ثبت شده

امارگیر سایت