ما خلقت الجن و الانس الّا لیعبدون و نقد تفاسیر و شبهات

مقدمه نوشتار

آیه 56 سوره ذاریات می فرماید- وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ و جن و انس را نیافریدم مگر برای اینکه مرا عبادت کنند و آیه۱۷۹سوره اعراف می فرماید- وَ لَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالإِنسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لاَّ يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لاَّ يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لاَّ يَسْمَعُونَ بِهَا أُوْلَـئِكَ كَالأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُوْلَـئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ- ریز ذرات بسیاری از جن و انس را برای جهنم قرار دادم زیرا آن ها را دل هائی است که بدان نمی فهمند و چشم هائی است که بصیرت ندارند و گوش هائی که حقایق را نمی شنوند آن ها مانند چهار پایان هستند حتی گمراه تر، آن ها در غفلت هستند. دقت فرمائید ذرات بنیادی ساختار جن و انس  می شوند سوخت جهنم. برخی این دو آیه را مقایسه می کنند و می گویند تناقص است بالاخره جن و انس برای عبادت خلق شده اند یا برای جهنم. مطلب مهم کلمه جن و انس است که در باره آن بحث می شود ولی نمی فهمند جن و انس چیست یعنی آیات قرآن در این باره را مطالعه و تعقل و تفکر نکرده اند. آیا جن که همه قبول دارند که نیرو است(و از جنس آتش و آتش نماد نیرو که ما می بینیم) مانند انسان قلب و چشم و دل دارند و می توانند مانند انسان فهم و شعور و بصیرت داشته باشند که در آیه دوم به آن اشاره شده و مقایسه شده با چهارپایان که در خط تکامل انسان نتوانستند راه تکامل انسان شدن را بپیمایند و فاقد درک و بصیرت و فهم هستند. جن از جنس ملائکه و نیرو است و آیا می تواند مانند انسان اعضاء بدن داشته باشد یا ما نخواسته ایم مفهوم آن را درک کنیم. بعلاوه اشاره آیه به همه جن و انس نیست که ذرات سوخت جهنم می شوند بلکه كَثِيرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالإِنسِ گمراه شدند. مطلب این طور می شود خداوند جن و انس را آفرید خدا را عبادت کنند ولی بیشتر آنان گمراه شدند. پس جن و انس وقتی با هم در قرآن آورده شده به عنوان یک هویت یعنی انسان و خداوند ساختار انسان از ماده و انرژی را جن و انس می نامد و از روی آیات به راحتی می توان فهمید تفکر و تعقل در آیات نعمتی است که خداوند به انسان هوشمند داده . بنابراین جن ها و انسان از نظر قرآن درست نیست هر جنی در قرآن جن و انس که یک ماهیت دارند نیست- مجموعه جن و انس انسان است. ابتدا سعی کنیم جن و انس را بشناسیم تا درک آیات فوق برایمان آسان گردد.

یا معشر الجن و الانس ساختار مادی انسان است

انس ساختار مادی انسان است که بر پایه ژنوم تکامل یافته و در علقه نفس واحده قرار می گیرد و جن از جمله ملائکه است که به علقه سجده می کنند یعنی تسلیم ساختار علقه می شوند- در آیه زیر می فرماید- وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلآئِكَةِ إِنِّى خَالِقٌ بَشَراً مِّن صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ فَإِذَا سَوَّيْتُه وَنَفَخْتُ فِيه مِن رُّوحِى فَقَعُواْ لَه سَاجِدِينَ-و هنگامی که خدای تو به ملائکه خطاب کرد که من خالق بشری در سنگ رس و از توده حما مسنون هستم (می خواهم بشر ساختار انسان را خلق کنم)پس هر وقت آن را از سنگ رس بیرون آوردم (نطفه امشاج نبتلیه) و آن را سامان دادم و روح خودم (امر خود را در آن قرار دادم) در آن نفخه کردم به آن سجده کنید و تسلیم ساختار او قرار گیرید. اینجا منظور سجده به آدم نیست تا آدم در پروسه تکامل ظاهر شود زمان بس طولانی باید بگذرد و ملائکه به آدم هم سجده می کنند. ابتدای و انتهای تکامل انسان بشر و آدم . دو مقوله است از نطفه امشاج نبتلیه تا علقه که روح یا امر خداوند را گرفت و بشر شد انس بشمار می روند که نتیجه آن ژنوم تکامل یافته در علقه است که با قرار گرفتن جن انرژی سوخت و ساز و متابولیسم و مجموعه جن و انس می شوند بشر انسان در حال شدن از نفس واحده که همان علقه است. جان پیوند شیمیائی است که عامل آن الکترون و مولکول آدنین تری فسفات انرژی و سوخت ساز بدن تمام موجودات زنده بر دوش جن است و این مولکول را دانشمندان زیست شناسی انرژی جهانی موجودات زنده تعریف کرده اند. جن انرژی جهانی حیات در زمین است-تعداد مولکول های تولید کننده انرژی سوخت و ساز به تعداد سلول های بدن انسان است معشر است بسیار زیاد یا معشر الجن و الانس در سه آیه آورده شده و کلمه معشر هم به جن چسبیده باضافه یک انس می شوند ساختار یک انسان به این سه آیه که ثابت می کند جن و انس منظور انسان است توجه فرمائید- آیه 33 سوره الرحمن
يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنسِ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَن تَنفُذُوا مِنْ أَقْطَارِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ فَانفُذُوا لَا تَنفُذُونَ إِلَّا بِسُلْطَانٍ- ای انسان اگر می توانید (استطاعت آن را پیدا کردید) به لایه های جو هفت طبقه زمین نفوذ کنید شما نمی توانید (مگر بر امکانات آن) تسلط پیدا کنید- - و آیه دوم که بسیار واضح بیان می فرماید جن چیست-آیه 128 سوره انعام خطاب به معشر جن است در یک انسان کافر،لطفا ذهن خود را از جن های دیگر که در قرآن نام برده شده و به معنی ناشناخته و تنها می آید خالی کنید و روی آیه که به غلط ترجمه و تفسیر شده است تفکر و تعقل فرمائید برای درک تعریف جن و انس.
وَيَوْمَ يِحْشُرُهُمْ جَمِيعًا يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ قَدِ اسْتَكْثَرْتُم مِّنَ الإِنسِ وَقَالَ أَوْلِيَآؤُهُم مِّنَ الإِنسِ رَبَّنَا اسْتَمْتَعَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ وَبَلَغْنَا أَجَلَنَا الَّذِيَ أَجَّلْتَ لَنَا قَالَ النَّارُ مَثْوَاكُمْ خَالِدِينَ فِيهَا إِلاَّ مَا شَاء اللّهُ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَليمٌ- یوم یحشرهم جمیعا خطاب کلی انسان است، بیاد آر روزی که همه را جمع خواهیم کرد ای گروه جن خود را در انس تکثیر می کردید. در حیات دنیا چرا؟ این خطاب در روزی است که خداوند آنها را در قیامت جمع کرده است، جن را خطاب قرار می دهد که ماهیت وجودی شما جن در درون انس و با انس بودید. این قسمت آیه که بسیار مهم و پر مفهوم است را مترجمین همه غلط تفسیر می کنند. استکثر خود را تکثیر کردن معنی می دهد. حال ترجمه این آیه را که اکنون در ترجمه ها و تفاسیر بیان می شود و همه از روی هم کپی برداری می کنند ملاحظه کنیم و بعد به بحث برای روشن شدن مفهوم بپردازیم.
"و (ياد كن) روزى را كه همه آنان را گرد می آورد (و می فرمايد) اى گروه جنيان از آدميان [پيروان] فراوان يافتيد." استکثرتم من الانس را کاملا متفاوت با آیه ترجمه می کنند. مطابق نظر دلخواه مترجمین و بر اساس نظرات کهن. ما باید ابتدا قد استکثرتم را درست بفهمیم که اساس ماهیت جن بر آن استوار است و سپس به معنی کل آیه. آیه ای از قرآن که از این کلمه استفاده شده را مثال میزنیم. آیه 188 سوره اعراف
قُل لاَّ أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعًا وَلاَ ضَرًّا إِلاَّ مَا شَاء اللّهُ وَلَوْ كُنتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ لاَسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوءُ إِنْ أَنَاْ إِلاَّ نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ
 بگو( خطاب به حضرت رسول اکرم ص) من مالک سود و زیان خود نیستم، مگر آنچه خدا بخواهد و اگر، علم غیب می دانستم بر خیر خود بسی می افزودم لاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِ (خیر را در خودم تکثیر می کردم) و هیچ شری به من نمی رسید من کسی جز بیم دهنده و مژده دهنده ای برای مؤمنان نیستم-بنابراین استکثرت یعنی چزی را در خود تکثیر کردن و نه در دیگران.
"از راغب نقل می شود که تکثیر ممکن است فی نفسه باشد نه قیاس با دیگری منظور ایشان این است که عمل تکثیر به موصوف برمی گردد. لاستکثرت خودش را در خیر تکثیر می کرد. که معنی کار خیر را بسیار در خودش تکثیر می کرد"

 بنابراین معنی این قسمت آیه چنین می شود ای گروه جن خودتان را در انس تکثیر می کردید (در دنیا). حال که معنی این قسمت را دانستیم به ادامه آیه توجه فرمائید- وَقَالَ أَوْلِيَآؤُهُم مِّنَ الإِنسِ رَبَّنَا اسْتَمْتَعَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ وَبَلَغْنَا أَجَلَنَا الَّذِيَ أَجَّلْتَ لَنَا- اینجا أَوْلِيَآؤُهُم مِّنَ الإِنسِ انسی که با جن همدم بوده یا یکی بوده به خداوند می گوید خداوندا ما از یکدیگر بهره می بردیم و به هم وابسته بودیم و اجلی که برای ما تعیین کرده بودی را با هم طی کردیم (یعنی طبق برنامه ریزی خالق متعال دوره را سر کردیم و به اینجا رسیدیم). در سرنوشت ما دوتا با هم بودن و مشترک بودن در مرگ و حیات رقم خورده بود. خداوند به آتش فرمان می دهد هر دو را بگیر و در آن جاودانند. إِلاَّ مَا شَاء اللّهُ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَليمٌ-مگر خواست خداوند چیز دیگری باشد. برنامه و طرح خداوند چیز دیگری را رقم زده باشد که خداوند حاکم و عالم به موضوعات است. قبل از ادامه نوشتار اشاره ای به رفتن همه قبل از قیامت به جهنم سقرکه مترادف با این آیه است داشته باشیم- يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَ أَهْلِيكُمْ ناراً وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَةُ عَلَيْها مَلائِكَةٌ غِلاظٌ شِدادٌ لا يَعْصُونَ اللَّهَ ما أَمَرَهُمْ وَ يَفْعَلُونَ ما يُؤْمَرُونَ -6 سوره تحریم- ای کسانی که ایمان آورده اید خودتان و خانواده خود را از آتشی که هیزم آن مردم و سنگ است محافظت کنید. جهنمی که در آن ملاءکه غلاظ و شداد گماشته شده که از امر خدا سرپیچی نمی کنند و ماموریت محوله را انجام می دهند. خطاب آیه به انسان های مومن است که سعی کنند خودشان را از آن حفظ  کنند. با توجه به آیه 77 سوره مریم که می فرماید همه باید از این آتش عبور کنند-وَإِن مِّنكُمْ إِلَّا وَارِدُهَا كَانَ عَلَى رَبِّكَ حَتْمًا مَّقْضِيًّا-هیچ کس از شما نیست مگر اینکه در آن (جهنم سوزان) وارد می گردد و این امر برنامه ریزی شده و حتمی است. آین آیه بوضوح می فرماید که همه باید از این آتش عبور کنند و در آیه 69 همان سوره می فرماید-ثُمَّ لَنَحْنُ أَعْلَمُ بِالَّذِينَ هُمْ أَوْلَى بِهَا صِلِيًّا-و ما خود می دانیم که چه کسانی مستحق جهنم هستند که با جمله آخر آیه 128 مترادف است إِلاَّ مَا شَاء اللّهُ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَليمٌ- مگر خواست خداوند چیز دیگری باشد. مفسرین هم این عبور را به پل صراط تشبیه نموده اند. خداوند گروه هاءی که در قیامت باید حسابرسی شوند را از درون آتش بیرون می کشد. انسان های مومن و خطا کار. ضمنا چرا خداوند سوخت این جهنم را از (ذرات بنیادی) سنگ و انسان قرار داده و ملاءکه چرا غلاظ و شداد هستند واین جهنم کجا رخ می دهد و فرد مومن چرا باید از آن عبور کند. برای روشن شدن این مطلب توصیفی از این جهنم در قرآن است که در آیات 17 تا19 سوره حدید و 8 تا 31 سوره مدثر به ما در فهم آیه کمک می کند. در نوشتار جهنم آتش چوب و ذغال نیست هیزم آن کوارک و بوزون است- بر گردیم به آیه سوم یا معشر جن و الانس
آیه بعد 129 انعام می فرماید. 
وَكَذَلِكَ نُوَلِّي بَعْضَ الظَّالِمِينَ بَعْضًا بِمَا كَانُواْ يَكْسِبُونَ- و اين گونه برخى از ستمكاران را سرپرست برخى ديگر مى‏ گردانيم جن از آنجائیکه جزء ساختار انسان است در کفر و عصیان تفکیک نمی شود –اشاره به اولیائهم من الانس است. آیه بعد مجددا به معشر الجن و النس می پردازد که واضح است که جن و انس انسان است. آیه 130 انعام
يا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آياتِي وَ يُنْذِرُونَكُمْ لِقاءَ يَوْمِكُمْ هذا قالُوا شَهِدْنا عَلى‌ أَنْفُسِنا وَ غَرَّتْهُمُ الْحَياةُ الدُّنْيا وَ شَهِدُوا عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كانُوا كافِرِينَ 
(در قيامت به آنان گفته مى‌شود) اى گروه جنّ و انس! آيا پيامبرانى از خودتان به سويتان نيامدند تا آيات مرا بر شما بخوانند و شما را از ديدار اين روز بيمتان دهند؟ گويند: ما عليه خودمان گواهى مى‌دهيم و زندگى دنيا آنان را فريب داد و بر عليه خود شهادت دادند كه كافر بوده‌اند. همه پیامبران برای هدایت انسان آمدند. بنابراین جن و انس که با هم در قرآن آمده تعریف دیگر انسان است. همه پدیده های مادی جمادات و جانوران بر ذات فطرتی خدائی استوار هستند و سجده خدا را به جای می آورند یعنی تسلیم امر خدا هستند و بر ذات فطرتی خدائی باقی ماندن سجده به او است ولی ما سجده آن ها را درک نمی کنیم.تنها انسان با گرفتن عامل اختیار تحت آزمایش الهی قرار گرفتند آیا بر فطرت ذاتی خدائی باقی می مانند یا گمراه می شوند. برنامه ریزی خداوند است لذا خدا انسان را آفرید که او را عبادت کنند ولی بسیاری گمره شدند. بنابراین با توجه به آیات بالا و آیات دیگر جن و انس به عنوان یک جمله به هم پیوسته انسان است که مومن می شوند یا کافر. سید محمد تقوی اهرمی 10/11/1404