مراحل چهار گانه خلقت انسان در قرآن

مقدمه نوشتار

خلقت انسان در قرآن بسیار روان و واضح بیان شده و تمامی آیات به یکدیگر پیوند دارند متاسفانه اغلال تخیلات ذهنی گذشتگان بر تمامی آیات خلقت انسان چنبره انداخته و واقعیت ان را پوشانده و مفسرین محترم هنوز همان تعاریف کلمات و تفاسیردوران  گذشته دور را ملاک تفسیر کنونی خود قرار می دهند و به جای رجوع به قرآن به روایات و نقل و قول های گذشتگان روی می اورند. کلماتی که کلید واژه خلقت انسان است مفاهیم خود را از دست داده اند. هر صحنه از زندگی انسان را خلق و سخن از خلقت انسان در هفت دوره به میان می آورند که کاملا اشتباه و با مفهوم معانی قرآن بی گانه است.
 آیات 6 تا 8 سوره انفطار خطاب به انسان می فرماید- یا أَيُّهَا الْإِنْسَانُ مَا غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ- الَّذي خَلَقَكَ فَسَوَّاكَ فَعَدَلَكَ في‏ أَيِّ صُورَةٍ ما شاءَ رَكَّبَكَ – ای انسان تو را چه شده که در برابر خدای کریم این همه مغرور شده ای خدا است که تو را خلق کرد و سپس سامان داد و سپس اعضای تو را موزون ساخت و در نهایت تو را به شکلی که خواست خودش بود صورت دهی کرد. خداوند در چهار مرحله انسان را در زمین خلق و به تکامل رساند. هرکدام از این مراحل دوره طولانی در پروسه تکامل انسان است و قبل از آن به استناد ایات قرآن دوره پیش خلقت لم تک شیی ( خلقت از هیچ) و دوره لم یکن شیی مذکورا ( دوره پیش حیات که انسان وجود دارد و در حال شدن است ولی چیز قابل ذکری نیست) این دو دوره از زمان قبل از انبساط کیهان شروع و تا بداء خلق الانسان من طین ادامه داشته است  که جزء دوره مهم خلقکم بشمار می آید- فطرکم اول مره انشاء انسان از ذرات بنیادی است-  نخستین رخداد با برکت خلقت انسان سجده ملائکه و نفخت من روحی است که مفسرین نمی دانند چه موقع اتفاق افتاده و سر در گم هستنددر آیه 5 سوره سجده اشاره به این دو دوره شده که می خواهم بررسی کنم بشر از چه موقع در قرآن خلق شده و به کدام دوره تعلق داشته است. درجه اهمیت خلق بشر یا علقه که همان نفس واحده است و نتیجه خلق فسوی و قدر فهدی است تا آنجا است که روح یا امر خداوند و زوجین الذکر و الانثی- کروموزوم جنسیتی در آن مستقر می گردد

مفهوم کلمات کلیدی در خلقت انسان

چنانچه ما مفهوم واقعی این کلمات را از نظر قرآن ندانیم در بیان روند تکامل خلقت انسان سر در گم و گمراه می شویم این کلمات که مرتبا در آیات مختلف تکرار می شود عبارتند از خلق، جعل، انشاء قدر، ضمیر من، قضا، حما مسنون، ماء دافق، ماء مهین ،صلب و ترائب و آخر به معنی پایان و نه معنی دیگری قُلْ إِنَّ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ- بگو: البته تمام خلق اولین و آخرین، و مفاهیم این کلمات را می توان در آیه چهار مرحله تکامل انسان و هر مرحله در چند آیه بیرون آورد و لازم نیست به نظر گذشتگان که علمی وجود نداشت مراجعه کنیم. باید قبول کنیم که علوم طبیعی را هم خداوند خلق کرده و آیات خلقت انسان طبیعتا باید به علوم طبیعی هم خوانی داشته باشد. مثالی داشته باشیم ادیسن برق را اختراع کرد یک پدیده فقط یک بار اختراع می شود و بقیه سامان دادن و توسعه آن است. کلید برق را درست کردن دیگر اختراع نیست توسعه اختراع برق است. برق بی جان است ولی انسان جاندار است و تحت نرم افزار ژنوم و امر خداوند به سوی آخرین مرحله تکامل جانداران یعنی صورکم صورت دهی هدایت می شود- وَلَقَدْ خَلَقْنَاکُمْ ثُمَّ صَوَّرْنَاکُمْ ثُمَّ قُلْنَا لِلْمَلاَئِکِةِ اسْجُدُوا لآِدَمَ فَسَجَدُوا إلاَّ إِبْلِیسَ لَمْ یَکُن مِنَ السَّاجِدِینَ- در حقیقت شمارا خلق کردیم و سپس صورت دهی کردیم سپس به ملائکه گفتیم به أَنْشَأْنَاهُ خَلْقًا آخَرَ-آدم –انسان تکامل یافته در آخر خط تکامل چهار دوره ای قرآن سجده کنید-11 اعراف. بنابراین خلق یک مرحله از پدیده تکامل انسان فقط یک بار رخ می دهد و انشاء و جعل و قدر با تشدید دال مراحل سویته است عدلکم و صورکم دو مرحله بعد از سامان دادن است. اینکه بالا رفتن سن و کهنسالی هر کدام یک خلق است به مفهوم خلق نرسیده اند. کلمات قضاهن و قدر فیها اقواتها در آیات9 تا12 سوره فصلت به وضوح شرح داده شده است- اقوات غذای بیولوژیکی در قرآن و علم زیست شناسی
آغاز خلقت نخستین نطفه حیات در زمین اولیه

خداوند همه چیز را در زمین که مورد نیاز خلقت حیات است  را مهیا و خلق کرد و خلقت انسان را در لایه سنگ رس آغاز کرد چرا از سنگ رس، سنگ رس ترکیب اصلی آن سیلیسیوم است که با اکسیژن آلومینیوم و برخی دیگر از کانی ها سنگ رس می دهد و اقسام مختلف دارد مثلا شن هم سنگ رس است . سیلیکات ها که طیف وسیعی از کانی را تشکیل می دهند با شن مجموعا 90 درصد ساختار پوسته جامد را تشکیل می دهند و در همه سنگ های سیلیکات لایه هائی از ترکیب SiO4]4] بصورت چهار گوشه وجود دارد SiO4-Tetraeder و در برخی از انواع سنگ رس یک لایه هشت گوشه Mg(O,OH)6]-Oktaeder با دو لایه چهار گوشه تشکیل نوع خاصی از سیلیکات می دهند که به سیلیکات سه لایه مشهور است یا Phyllosilicate. سیلیکات سه لایه  می تواند در بین لایه های خود آب همراه با سایر مولکول های درون آن را به داخل لایه های خود جذب و نگه دارد این قابلیت سنگ رس سه لایه در حیات زمین نقش اساسی بازی کرده و امروزه هم به عنوان خاک  کشاورزی حیات در کره زمین را بدوش می کشد. سایر انواع سیلیکات که به سیلیکات دو لایه مشهورند این خاصیت را  ندارند. در حقیقت گلی که از این رس درست می کنیم و می شود سفال از رس سه لایه است. در زمین اولیه اما هنوز سنگ است و قابلیت گل شدن را ندارد وگل که با آن کوزه و سفال درست می کنیم نتیجه تحولات میلیارد ساله پوشش خارجی زمین که خداوند آن را رواسی من فوقها روی زمین و از بالای آن قرار داد.
در نوع سه لایه آن به جای یون منیزیوم یون آلومینیوم هم در ساختار هشت گوشه در برخی کانی های این نوع می نشیند. اشاره قرآن به طین لازب هم به همین نوع رس بر می گردد طین رس است ولی طین لازب همان رس چسبنده است که آب را در خود نگه می دارد تعریف علمی سنگ رس است. علم زمین شناسی در یکی دو قرن اخیر به این راز قابلیت سنگ رس پی برده است. اشاره قرآن به صلصال هم سنگ رس پخته و داغ هم است از نوع رس کوزه گری که اشاره به رس سه لایه است که در پیدایش حیات نقش خاص بازی کرده است.
حما مسنون رسوب متشکل از ترکیب های آلی که در درون لایه های داغ سنگ رس با از دست دادن آب و خروج آن آب به بیرون سنگ رس که همان ماء دافق یا آب بیرون جهنده است در داخل سنگ رس ته نشین می شود. مولکول های پایه حیات را درون خود دارد. این رسوب حما مسنون در چهار دوره اقوات با نقش کاتالیزاتوری سنگ رس پیدایش اولین نطفه حیات که قرآن آن را نطفه امشاج می نامد را رقم می زند که اخیرا علم به این نظریه قرآن رسیده است که اولین نطفه حیات می تواند در درون سنگ رس تشکیل شده باشد. به مقاله اقوات غذای بیولوژیکی در قرآن و علم زیست شناسی مراجعه فرمایید. مفهوم صلب و ترائب همان حما مسنون(نرم)وترائب (صلصال) سخت است- خُلق و خَلق و فرق آن ها و نقش ماء دافق در هر دو
اکنون تا اندازه ای به اصطلاحات قرآن در پیدایش حیات آشنا شدیم ، حال به سجده ملائکه به بشر و آدم در دو مرحله زمانی اولی به نفس واحده سر منشاء تکامل جانداران و دوم به آدم پایان خط صراط المستقیم تکامل انسان و دلیل و توجیه علمی آن بپردازیم. برای درک بهتر این مقاله باید به  تاریخچه  پیدایش زمین تحت عنوان دحو الارض و گسترش قاره ها مراجعه فرمایید

دلیل سجده ملائکه به نخستین ساختار مادی سر منشاء تکامل جانداران

وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلاَئِكَةِ إِنِّي خَالِقٌ بَشَرًا مِّن صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ- فَإِذَا سَوَّيْتُهُ وَنَفَخْتُ فِيهِ مِن رُّوحِي فَقَعُواْ لَهُ سَاجِدِينَ. عجب آیه پر مفهوم  و علمی که یکی از جمله اعجاز مهم قرآن است. اگر با دید نو و علمی روز به آیات نگاه کنیم به کشفیات جالب علمی دست پیدا می کنیم. هنگامی که خداوند به ملائکه (قوانین و اسباب طبیعت) خطاب می کند من دارم (ساختار اولیه بشر را) را در صلصال و از حما مسنون خلق می کنم- من خالق بشر در صلصال و از حما مسنون هستم پس هنگامی که آن (نطفه بیرون آمده از سنگ رس) را تکمیل کردم و روح خودم را در آن قرار دادم به او سجده کنید. ملائکه به این نطفه که  از نطفه بیرون آمده از سنگ رس نطفه امشاج نبتلیه تکامل پیدا می کند و دوره سواکم خود را می گذراندو به علقه تبدیل می شود که علقه همان نفس واحده است سجده می کنند. چه مفهومی در آن و پشت پرده ظاهر آیه نهفته است .این نطفه مسلما آب مرد نیست زیرا از درون سنگ رس بیرون می آید نه از جای دیگر؟ سویته معنی تکمیل کردن می دهد. برای فهم این آیه تا اینجا باید بدانیم که نطفه ای که از سنگ رس بیرون می آید چیست و چه شکلی است.
برای این منظور ابتدا مقاله ای را نوشتم و در سایت بردم که مکمل این نوشتار است. به آن مراجعه فرمائید. دنیای ار.ان.آ جدید ترین نظریه پیدایش حیات. دانشمندان بر اساس  جدیدترین نظریه علمی بنام دنیای RNA سلول اولیه حیات که فقط نطفه ناقص ژن DNA بوده است تک سلولی بدون هسته سلولی و غشا دور آن و غیر هوازی است و ژن تک زنجیره ای پیچیده در هم درون غشاء سلولی ناقص قرار داشته است و از وظایف و قابلیت ژن کامل برخوردار نبوده و از محیط اطراف خود غذای شکسته شده آماده را با تاژگ به درون خود میکشانده و تا اندازه ای قابلیت ساخت و ترتیب پروتئین را داشته و با روش دو قسمت شدن مانند میکرب ها و آمیب ها خود را تکثیر می کرده بحث بین دانشمندان بر این موضوع متمرکز شده که آن را موجود زنده بنامند یا خیر چرا که قابلیت های موجود زنده را نداشته است قرآن آن را نطفه امشاج می نامد که مفسرین به معنی آمیخته و درهم معنی کرده اند بعلاوه قرآن آن را نطفه نامیده است یعنی قرابت نزدیکی با نطفه کامل یا ژن کامل داشته است.
وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ مِن سُلَالَةٍ مِّن طِينٍ- ثُمَّ جَعَلْنَاهُ نُطْفَةً فِي قَرَارٍ مَّكِينٍ- درحقیقت ما انسان را از رسوبی در سنگ رس خلق کردیم وسپس آن (نطفه بیرون آمده) از سنگ رس را در محفظه استوار یا غشاء هسته ای قرار دادیم. آیات متعددی این نطفه را بیرون آمده از طین می دانند که همان صلصال است. آیه زیر دقیقا این مطلب را بیان می فرماید

هل أَتىَ‏ عَلىَ الْانسَانِ حِينٌ مِّنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُن شَيً مَّذْكُورًا إِنَّا خَلَقْنَا الْانسَانَ مِن نُّطْفَةٍ أَمْشَاجٍ نَّبْتَلِيهِ فَجَعَلْنَاهُ سَمِيعَا بَصِيرًا إِنَّا هَدَيْنَاهُ السَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًا وَ إِمَّا كَفُورًا سوره  دهر 1 الی 3- آیا در روزگار بر انسان زمانی نگذشت که چیز قابل ذکری نبود. بدرستی که ما انسان را از نطفه امشاج خلق کردیم و آن نطفه را دچار سرنوشت شدن خویش گردانیدیم در معرض پروسه سویته یا تکمیل شدن قرار دادیم و راه رسیدن آن را هموار کردیم و سپس آن نطفه (را تا جایی تکامل دادیم تا اعضای بدن را در آن قرار دادیم . تمامی آیات در باره خلقت انسان از نطفه یک هم آهنگی خاصی با هم دارند یعنی این موضوع در چندین آیه مرتبا تکرار می شود و در هر آیه مطلب جدیدی قرار داده شده. نمونه آیه

وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلاَئِكَةِ إِنِّي خَالِقٌ بَشَرًا مِّن صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ- فَإِذَا سَوَّيْتُهُ وَنَفَخْتُ فِيهِ مِن رُّوحِي فَقَعُواْ لَهُ سَاجِدِينَ را با آیه 5 سوره سجده مقایسه کنیم- الَّذِي أَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهُ وَبَدَأَ خَلْقَ الإِنسَانِ مِن طِينٍ - ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ مِن سُلاَلَةٍ مِّن مَّاء مَّهِينٍ - ثُمَّ سَوَّاهُ وَنَفَخَ فِيهِ مِن رُّوحِهِ وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالأَبْصَارَ وَالأَفْئِدَةَ قَلِيلاً مَّا تَشْكُرُونَ-سجده 7- خداوند است که تمامی شرایط لازم برای ایجاد نطفه را خلق می کند (همان مراحل انسان در حال شدن است که چیز قابل ذکری نبود یعنی هنوز نمی شد روی آن بر انسان بودن تکیه کرد) و خلقت انسان را در سنگ رس آغاز کرد (چهار دوره برنامه ریزی اقوات) سپس نسل بیرون آمده از سنگ رس را یا نسل بعد از آن را از رسوب یا چکیده در آب کم قرار داد و سپس آن را تکمیل کرد (به نطفه کامل تبدیل کرد) و روح خود را در آن قرار داد (در علقه پایه نطفه کامل DNA و غشاء  کامل هسته ای و هسته سلول و توارٍث یا جنسیت نر و مادینگی گذاشته شد) روح فرماندهی ژن را بر عهده دارد و برای این منظور است که خداوند می فرماید ما از رگ گردن به شما نزدیک تریم. بعد از تک سلولی هسته دار هوازی که همان یوکاریوت باشد تکامل ادامه می یابد و در پروسه حیات و در دوره عدلکم اعضای بدن چشم و گوش و قلب در آن قرار داده می شود. به آیات زیر هم توجه فرمایید. دو آیه فوق نکات مشترک و قابل تفکر در خود دارند. خداوند به ملائکه می فرماید من خالق بشری (ساختار اولیه انسان ) در سنگ رس و از توده نرم حما مسنون هستم. فاذا پس هر وقت آن را ( نطفه بیرون آمده از سنگ رس ) را پرداختم و سامان دادم و روح خودم را در آن نفخه کردم به آن سجده کنید قسمت دوم آیه بَدَأَ خَلْقَ الإِنسَانِ مِن طِينٍ - ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ مِن سُلاَلَةٍ مِّن مَّاء مَّهِينٍ. خلقت انسان در سنگ رس آغاز می شود و این آغاز قبل از خلقت انسان در سنگ رس است، بعد از آغاز در سنگ رس نسلی ایجاد می شود ولی هنوز در سنگ رس است این نسل را   در سلاله من ماء مهین قرار می دهد. رسوب در آب کم و در این رسوب که حما مسنون است نطفه اولیه حیات قرار دارد که باید سامان یابد. البته در رحم زن به این آیه اصلا نمی خورد. در آیات تفکر کنیم.

وَأَنَّهُ خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْأُنثَى- مِن نُّطْفَةٍ إِذَا تُمْنَى- وَأَنَّ عَلَيْهِ النَّشْأَةَ الْأُخْرَى- و او است که جنسیت نر و مادینگی را خلق کرد از نطفه ای که مقدر می شود و از آن نشا آخری را بیرون می آورد خداوند بیرون آورنده نشاء آخری است که همان آدم انسان تکامل یافته از ذریه قبل از خود. آخر دو معنی آمده دیگر و آخر ،قل ان الاولین و الآخرین لمجموعون میقات یوم معلوم، بنابراین وان علیه النشاء الاخری نشاء آخرین یعنی آدم هم بر عهده او است.
أَلَمْ يَكُ نُطْفَةً مِّن مَّنِيٍّ يُمْنَى- ثُمَّ كَانَ عَلَقَةً فَخَلَقَ فَسَوَّى- فَجَعَلَ مِنْهُ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْأُنثَى- أَلَيْسَ ذَلِكَ بِقَادِرٍعَلَى أَن يُحْيِيَ الْمَوْتَى-قیامت 37 آیا او نطفه تقدیری نبود که مقدر می شود سپس علقه بود که خلق و تکمیل می شود و در آن نطفه جنسیت نر و مادینگی یا توارث و یا ژن کامل قرار داده می شود آیا چنین خالق قادر نیست که مردگان را زنده کند. بنابراین ابتدا نطفه امشاج یا پروکاریوت خلق می شود و در پروسه تکامل و پس از حدود دو و نیم میلیارد سال بعد که هفت آسمان زمین تشکیل و جو اکسیژن دار می شود و شرایط برای جانداران پر سلولی مهیا می گردد  علقه خلق می شود و خداوند امر خود را به صورت روح در آن قرار می دهد. حال علاوه بر رشد و تکامل و هموار شدن راهش نیاز به یک سری قوانین خاص نیرو و انرژی و قوانین شیمیایی خاص دارد و بدین منظور خداوند به ملائکه خطاب می فرماید در این علقه  قرار گیرید. تسلیم علقه شدن یعنی به آن سجده کردن است یا در آن قرار گرفتن است در ژن کامل. خداوند در سوره ق آیات 16 الی 18 اشاره به قرار داشتن دو مولفه در ژن کامل انسان اشاره کرده است که مکمل این نظر است.
وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ وَنَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ 
إِذْ يَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّيَانِ عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ قَعِيدٌ 
مَا يَلْفِظُ مِن قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ
درحقیقت ما انسان را خلق کردیم و تمامی وسوسه ها ی نفسانی او را می دانیم و ما از رگ گردن او به او نزدیک تریم-زیرا که يَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّيَانِ – دو راست و چپ درهم تلاقی کننده متوالی ( متلقیان یعنی یتلقی را تکرار کردن ) در وجود انسان نشانده شده (این از جمله همان ملائکه هستند که در وجود انسان قرار می گیرند)-هیچ سخنی گفته نمی شود یا هیچ عملی از انسان سر نمی زند مگر اینکه رقیب می گیرد و عتید ضبط می کند. یعنی ملائکه در ژن نشانده شده اند قعید. ژن کامل در سلول اولیه یوکاریوت ها و پس از سویته شدن پروکاریوت ها و اکسیژن دار شدن جو زمین قرار می گیرد و هم زمان روح خداوند هم برای فرماندهی ژن موجودات زنده در آن مستقر می شود. به مقاله ژنتیک در قرآن مراجعه فرمایید.

همانطور که می دانیم ملائکه قوانین طبیعت هستند و اسباب آن همانطور که در سحیفه  سجادیه ملائکه را مشایعت کننده قطره باران تا زمین (گرانش زمین) و رانندگان باد و ابر(نیرو) نامیده است. بنابراین باید سوخت و ساز، آنزیم ها، قوانین شیمیایی، تغییر پیوند های شیمیاِئی و ژن کامل در نطفه علقه قرار گیرد. علم زیست شناسی هنوز دقیقا نمی داند که سوخت و ساز موجود زنده و آنزیم ها از چه زمانی در موجود زنده قرار گرفت و اشاره قرآن به صورت تمثیل که از جمله اعجاز قرآن است برای ما بازگو می کند تا به حقانیت خداوند متعال پی ببریم و اکنون که دوره شکوفائی و رشد سریع علم است این مطالب در قرآن اهمیت خود را می یابد. باید در نظرات کهن تجدید نظر کنیم و به روز رسانی تاویل آیات متشابه قرآن بسیار ضروری است. سید محمد تقوی اهرمی 15/4/1405